Δευτέρα 24 Απριλίου 2023

Ήθελα να ζωγραφίσω έναν Χριστό πατέρα...

Είχα τη χαρά και τιμή να ζωγραφίσω το πιο σημαντικό σημείο στο σπίτι του Θεού αυτό που λέμε Παντοκράτορας. Ήθελα να ζωγραφίσω έναν Χριστό πατέρα που έχει πάντα ανοιχτή την καρδιά και την αγκαλιά του, έναν Χριστό όπως περιγράφεται στον κατηχητικό λόγο του Ιωάννη του Χρυσοστόμου φιλόξενος και φιλεύσπλαχνος. «φιλότιμος γάρ ὤν ὁ Δεσπότης, δέχεται τόν ἔσχατον καθάπερ καί τόν πρῶτον˙ ἀναπαύει τόν τῆς ἐνδεκάτης, ὡς τόν ἐργασάμενον ἀπό τῆς πρώτης˙ καί τόν ὕστερον ἐλεεῖ καί τόν πρῶτον θεραπεύει». Προσπαθώ να πραγματοποιώ μια θρησκευτική ζωγραφική σύγχρονη, μοντέρνα που να ανταποκρίνεται στην θρησκευτική ανάγκη του ανθρώπου του 21 αιώνα αφήνοντας στην άκρη το ιδανικό μιας καλής αντιγραφής των αριστουργημάτων του παρελθόντος. Ειλικρινά δεν ξέρω σε ποιο ποσοστό έχω καταφέρει κάτι τελικά και αμφιβάλω πραγματικά για το αποτέλεσμα που το θεωρώ δειλό σε σχέση με το στόχο. Σε αυτό τον τρόπο του σκέπτεσθαι και ενεργείν στη θρησκευτική ζωγραφική και τη χαρά και τη συγκίνηση που έχει προσφέρει στη ζωή μου συνέβαλε τα μάλα ο αδελφός και δάσκαλος Γιώργος Κόρδης ο οποίος τον τρόπο αυτό τον έκανε λόγο με τον καλύτερο και τον πιο αναλυτικό τρόπο. Ο λόγος αρχικά μπορεί να εκφράζει μόνο, αλλά στην πορεία χτίζει πολιτισμό και διαμορφώνει ζωή. Επανέρχομαι για τον τρούλο που ζωγράφισα, στην περιφέρεια του κύκλου του παντοκράτορα έγραψα «ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμῖν, προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς.» (Λκ. 6, 27-28). Μου είπαν τι είναι αυτά που γράφεις, δύσκολα πολύ, ποιος μπορεί να αγαπήσει τον εχθρό του; Σωστά συμφωνώ, και εγώ δεν κατάφερα να αγαπήσω τον αντιπαθέστατο εχθρό μου. Αλλά θα ' θελα να είναι γραμμένο ότι στο σπίτι Του αυτό το στόχο έχουμε και ας αποτυγχάνουμε. Το μίσος δεν θα είναι καθεστώς. Καθεστώς θα είναι η προσπάθεια για την αγάπη του αντιπαθητικού. Η εκκλησία είναι το σπίτι του ξένου του κάθε ξένου. Από τον τυπικά πιο ξένο, τον πρόσφυγα αλλά και τον ξένο που είναι πoλύ κοντά μου. «Τώρα ἡ δυσκολία δὲν εἶναι νὰ θεωροῦμε πὼς ἕνας ξένος εἶναι συνάνθρωπος καὶ ἑπομένως ἄξιος ἠθικοῦ σεβασμοῦ. Ἡ δυσκολία εἶναι ὅτι σὲ μεγάλο μέρος τοῦ κόσμου οἱ οἰκεῖοι μεταχειρίζονται ἄσχημα ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. [...] Τὶς τελευταῖες δεκαετίες μεγάλο μέρος τῆς φρικτότερης βίας στρεφόταν ἐναντίον τῶν κοντινότερων στοὺς δράστες προσώπων ἀφοροῦσε ἐμφύλιες καὶ ὄχι διεθνεῖς συγκρούσεις. Ἴσως δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐκπλήσσει ποὺ εἶναι εὐκολότερο νὰ ἀγαπᾶ καὶ νὰ σέβεται κανεὶς τὸν ἀφηρημένο “ἄνθρωπο”, παρὰ τὸ πολὺ πραγματικὸ πλάσμα τῆς διπλανῆς πόρτας». ΜΑΪΚΛ ΙΓΚΝΑΤΙΕΦ Τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα ὡς πολιτικὴ καὶ ὡς εἰδωλολατρία (μτφρ. Ἑλένη Ἀστερίου), ἐκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 2004. Χριστός Ανέστη.

Μπάμπης Πυλαρινός

Όταν όμως θες να μιλήσεις για την καρδιά σου...

Λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος:

Όταν θέλεις να κοινωνήσεις, βρες μια εκκλησία που να τελεί την Θεία Ευχαριστία και είσελθε να κοινωνήσεις. Όταν όμως θες να μιλήσεις για την καρδιά σου, πρόσεχε, που και σε ποιόν θα πας. Να ιδρώσεις πριν επιλέξεις το πρόσωπο που θα δει και θα ακούσει τις πιο εσώτερες παρθενικές φωνές σου...

Πέμπτη 20 Απριλίου 2023

Άγγελμα Πανηγύρεως

Γνωρίζουμε στα μέλη της Αγίας Εκκλησίας μας ότι την ερχόμενη Κυριακή του Θωμά («Αντίπασχα») πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου «εις Κοπάνους» πόλεως Ιωαννίνων, σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Σάββατο 22 Απριλίου:

Ώρα 19.00 μ.μ.: Μέγας Εσπερινός, με Αρτοκλασία.

Κυριακή 23 Απριλίου:

Ώρα 07.00 π.μ.: Όρθρος - Πανηγυρική Θεία Λειτουργία.

Τετάρτη 19 Απριλίου 2023

Η Ανάσταση είναι λυτρωτική...

Να κατανοήσουμε την Ανάσταση σαν αναγέννηση σε καινούργιο χρόνο. Μιλώ για αφύπνιση εσωτερική, ώστε να ζω τον κόσμο όπως είναι, χωρίς να ταυτίζομαι μαζί του. Να ξαναβρίσκω τον εαυτό μου στην ψυχική άνοιξη, στην πίστη ως εμπιστοσύνη και δεσμό με τον συνάνθρωπο, που επαναφέρει μέσα μου την τραυματισμένη ενότητα. Αυτή την Ανάσταση ούτε με μαγειρίτσα την τιμούμε και γιορτάζουμε, ούτε με κόκκινα αυγά, ούτε με οβελία, όλα τους συμπαθείς παραδοσιακές υπεκφυγές της αυθεντικής. Ούτε καν με «ηθική τελειότητα». Διότι με την ηθική των κριτηρίων της λογικής σχετικοποιούμε τη συνείδηση σε όρια απολύτου ελαστικότητος. Ο άλλος παύει πλέον να αποτελεί όριο απαραβίαστο και ανυπέρβατο, ενώ στον εξισωτισμό μαζί του η αυτονομία μου καταντά «αλήθεια» να παραβλέπω την αλήθεια κατά περίσταση, όπως ο Πόντιος Πιλάτος.

Η Ανάσταση είναι λυτρωτική υπό την έννοια ότι μας ελευθερώνει από τα εσωτερικά βαρίδια. Είναι καινούργια αρχή ως διαρκής εγρήγορση της συνειδήσεως. Η ψυχική ταραχή που τη συνοδεύει οφείλεται σε βαθιά συγκίνηση, κάτι πολύ δυνατότερο από το συναίσθημα που προκαλούν οι εντυπώσεις. Προδίδει έναν συγκλονισμό ο οποίος θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναπροσανατολισμό της θελήσεως, σε μια ηθική ανοιχτής καρδιάς, ελεύθερη από συμβατικά και τυποτελετουργικά στερεότυπα που την κλείνουν. Είναι μια κλήση ελευθερίας και αντιστάσεως στην επιθετικότητα του βιολογικού μας, και όχι μόνο, εαυτού.

Στέλιος Ράµφος
Συγγραφέας

Τρίτη 18 Απριλίου 2023

«Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός»...

«Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός». Προσδοκώ ανάσταση νεκρών, μα και ανάσταση ζωντανών. Ανάσταση από τον θάνατο της πλεονεξίας και της υποκρισίας. Προσδοκώ ανάσταση της ελευθερίας, της ευαισθησίας και της ανθρωπινότητας, μα κυρίως του έρωτα και της αγάπης. Της πράξης και του ονείρου. Εκεί που το ανέραστο και το διεκπεραιωτικό δεν θα έχουν θέση. Προσδοκώ ανάσταση των τσαλακωμένων και των ανυπεράσπιστων, των αδύνατων, των αδύναμων και των περιθωριοποιημένων. Ανάσταση της ευθύνης, έτσι ώστε να αρχιτεκτονηθεί ξανά η σκόρπια ζωή. «Κάποιος πρέπει να φωνάξει πως θα χτίσουμε τις πυραμίδες. Δεν έχει σημασία αν δεν τις χτίσουμε». Προσδοκώ την πρόσληψη της ετερότητας, της κάθε ετερότητας, όχι απλά την ανοχή της. «Δος μοι τούτον τον ξένον». Την πρόσληψη αυτού που δεν είμαι, των εξαντλημένων και των πασχόντων. Να γίνουν οι φτωχοί η αγία τράπεζα του σύγχρονού μας βίου. «Οταν ουν ίδης πένητα πιστόν θυσιαστήριον οράν νόμιζε». Να ακούσουμε «τις φωνές που μοιάζουν άχρηστες». Προσδοκώ την ανάσταση κάθε αίσθησης, την ανάσταση της έκπληξης. Να δούμε αλλιώς τον κόσμο, με μάτια καινούργια, με μια φλόγα άσβεστη. Να πυρπολήσουμε τη μιζέρια και το ανικανοποίητο.

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης
Κοσμήτωρ Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Δευτέρα 17 Απριλίου 2023

Η Αθανασία θα μας δοθεί...

Η αθανασία η Ανάσταση και η μακαριότητα δεν είναι ανταμοιβή συνδεδεμένη με μια "καλή" ζωή, όπως ένας βαθμός που έρχεται από την παρακολούθηση μιας σχολικής τάξης, αλλά αυτή η ίδια η ζωή στην τελειοποίησή της, αφού εκλέγουμε τον ουρανό ή την κόλαση με κάθε επιλογή μας.

Η Αθανασία θα μας δοθεί (ήδη είμαστε "καταδικασμένοι" να είμαστε αθάνατοι) και η Ανάσταση θα έρθει, ευχή και προσευχή νάναι Ανάσταση Ζωής και μετοχή στην Χώρα των Ζώντων.

Αρχιμ. Θεοδόσιος Μαρτζούχος