Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων

Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων αποτελεί μία από τις καθιερωμένες περιόδους νηστείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας και συνδέεται άμεσα με την εορτή των Αγίων Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, στις 29 Ιουνίου. Αρχίζει τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων και η διάρκειά της μεταβάλλεται κάθε χρόνο, επειδή εξαρτάται από την ημερομηνία του Πάσχα. Για το 2026, η νηστεία αυτή αρχίζει τη Δευτέρα 8 Ιουνίου και ολοκληρώνεται στις 28 Ιουνίου.

Η Εκκλησία προβάλλει τη συγκεκριμένη νηστεία ως πνευματική προετοιμασία προς τιμήν των Αποστόλων, εκείνων δηλαδή που έγιναν οι πρώτοι κήρυκες του Ευαγγελίου και τα ζωντανά όργανα της εξάπλωσης της αλήθειας του Χριστού στον κόσμο. Μετά την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος κατά την Πεντηκοστή, οι Απόστολοι πορεύθηκαν σε όλο τον κόσμο για να διδάξουν το Ευαγγέλιο του Χριστού. Η νηστεία αυτή υπενθυμίζει ότι η αποστολή της Εκκλησίας δεν θεμελιώνεται σε ανθρώπινη δύναμη, αλλά στη χάρη του Θεού, η οποία προσλαμβάνεται με προσευχή, εγκράτεια και πνευματικό αγώνα.

Από θεολογική άποψη, η νηστεία των Αγίων Αποστόλων συνδέεται με τη ζωή της Εκκλησίας μετά την Πεντηκοστή. Δεν πρόκειται μόνο για αποχή από ορισμένες τροφές, αλλά για άσκηση που αποβλέπει στην κάθαρση του ανθρώπου και στη μεταμόρφωση του φρονήματός του. Ο άγιος Λέων ο Μέγας αναφέρει ότι μετά τις ημέρες της πνευματικής χαράς ακολουθεί νηστεία ως «θεραπευτική» και αναγκαία πράξη, ώστε ο άνθρωπος να παραμένει δεκτικός στη δωρεά του Αγίου Πνεύματος και να μην υποδουλώνεται στις εμπαθείς κινήσεις της σάρκας. Η σκέψη αυτή εκφράζει μια βασική αρχή της Ορθόδοξης ασκητικής: η νηστεία δεν έχει αυτοσκοπό, αλλά υπηρετεί την εσωτερική ελευθερία και την κοινωνία με τον Θεό.

Παράλληλα, η συγκεκριμένη νηστεία θεωρείται ηπιότερη σε σύγκριση με τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ή τη Νηστεία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες που παραθέτει το Τυπικό, κατά τη Νηστεία των Αγίων Αποστόλων καταλύεται το ψάρι, ο οίνος και το έλαιο εκτός από Τετάρτη και Παρασκευή. Επειδή όμως στην Ορθόδοξη πράξη υπάρχουν τοπικές διαφοροποιήσεις και ποιμαντικές οικονομίες, ο πιστός είναι καλό να ακολουθεί την καθοδήγηση του πνευματικού του ή την πρακτική της τοπικής του Εκκλησίας.

Ως προς την ιστορική της καθιέρωση, η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων είναι εξέλιξη της επταήμερης νηστείας μετά τον εορτασμό της Πεντηκοστής. Η νηστεία μετά την Πεντηκοστή είναι αρχαία συνήθεια. Αργότερα συνδέθηκε με την εορτή των Αγίων Αποστόλων.

Η Νηστεία των Αγίων Αποστόλων καλεί τον πιστό να μιμηθεί το αποστολικό φρόνημα. Οι Άγιοι Απόστολοι δεν έζησαν για τον εαυτό τους, αλλά αφιέρωσαν τη ζωή τους στη μαρτυρία του Αναστάντος Χριστού. Έτσι και ο σημερινός χριστιανός καλείται, μέσα από τη νηστεία, την προσευχή, τη μετάνοια και την αγάπη προς τον πλησίον, να ανανεώσει τη σχέση του με τον Θεό και να καταστεί αυθεντικός μάρτυρας του Ευαγγελίου στην καθημερινή του ζωή. Η νηστεία, επομένως, δεν είναι ένα εξωτερικό θρησκευτικό καθήκον, αλλά ένας δρόμος εκκλησιαστικής ζωής, πνευματικής ωρίμανσης και ουσιαστικής προετοιμασίας για την εορτή των Αγίων Αποστόλων.

Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ Νεκτάριος (Τσίλης)

Αν στη λειτουργία...

Η εκκλησία δεν είναι το μέρος όπου θα πάμε και θα ηρεμήσει η ψυχή μας. Αντίθετα είναι το μέρος όπου θα πάμε και η ψυχή μας θα θυμηθεί πως είναι να είναι καθαρή. Έστω για λίγη ώρα. Και έπειτα θα επαναστατήσει ενάντια στη βρωμιά του κόσμου. Αν μετά τη λειτουργία της Κυριακής γυρνάμε σπίτια μας και δεν μας είναι αφόρητη η αδικία, η φτώχεια, η κακία, η δειλία και η κολακεία που υπάρχουν γύρω μας, αν προσπαθούμε να δικαιολογήσουμε ακόμα τον συμβιβασμό μας με τον κόσμο και τους άρχοντές του, εκείνους που τυραννούν τα γένη και παρουσιάζονται ως οι ευεργέτες τους κι από πάνω, τότε δεν λειτουργηθήκαμε. Απλά κοιμίσαμε ό,τι μας έχει απομείνει από την ελεύθερη ψυχή που μας έδωσε ο Θεός.

παπά - Κώστας Λαγός

Θα 'ρθει μια μέρα...

Θα 'ρθει μια μέρα που τα δέντρα θα μισήσουν την αχαριστία των ανθρώπων και θα σταματήσουν να παράγουν ίσκιο, θροΐσματα κι οξυγόνο. Θα πάρουνε τις ρίζες τους και θα φύγουν. Μεγάλες τρύπες θα μείνουνε στη γη εκεί που ήταν πριν τα δέντρα. Όταν οι άνθρωποι καταλάβουνε τι έχασαν, θα πάνε και θα κλάψουνε πικρά πάνω απ’ αυτές τις τρύπες. Πολλοί θα πέσουν μέσα. Τα χώματα θα τους σκεπάσουν. Κανείς δεν θα φυτρώσει...

| Αργύρης Χιόνης | Όταν τα δέντρα μισήσουν την αχαριστία των ανθρώπων | Η φωνή της σιωπής | εκδόσεις Νεφέλη |

Ο θείος έρωτας παίρνει την καρδιά...

Για τον Άγιο που προχωρεί στο μαρτύριο, η αγάπη του για τον Χριστό είναι ανώτερη από τον πόνο, γι’ αυτό και τον εξουδετερώνει. Το μαχαίρι του δημίου το ένιωθαν οι Μάρτυρες γλυκύτερο και από το δοξάρι του βιολιού. Όταν φουντώσει η αγάπη για τον Χριστό, τότε το μαρτύριο είναι πανηγύρι· η φωτιά ανακουφίζει καλύτερα από λουτρό, γιατί το κάψιμο χάνεται από το κάψιμο της θείας αγάπης. Το γδάρσιμο είναι χάιδεμα. Ο θείος έρωτας παίρνει την καρδιά, παίρνει και το μυαλό, και τρελαίνεται ο άνθρωπος. Δεν καταλαβαίνει ούτε πόνο ούτε τίποτε, γιατί ο νους του είναι στον Χριστό και πλημμυρίζει η καρδιά του από χαρά. Πόσοι Άγιοι πήγαιναν στο μαρτύριο και ένιωθαν τέτοια χαρά, λες και πήγαιναν σε πανηγύρι!..

Όλοι οι Άγιοι αγωνίσθηκαν για την αγάπη του Χριστού. Οι άγιοι Μάρτυρες έχυσαν το αίμα τους, οι Όσιοι Πατέρες έχυσαν ιδρώτες και δάκρυα, έκαναν πνευματικά πειράματα στον εαυτό τους, σαν καλοί βοτανολόγοι, ταλαιπωρήθηκαν οι ίδιοι από αγάπη προς τον Θεό και προς την εικόνα του Θεού, τον άνθρωπο, για να μας αφήσουν τις πνευματικές τους συνταγές. 

Έτσι προλαβαίνουμε το κακό ή θεραπεύουμε μια πνευματική αρρώστια μας και αποκτάμε υγεία και, εάν φιλοτιμηθούμε να τους μιμηθούμε στους αγώνες, μπορούμε ακόμη και να αγιάσουμε.

Άγιος Παΐσιος

Αν δεν είχε δοθεί το μυστήριο της Πεντηκοστής...

Η μεγάλη δεσποτική εορτή της Πεντηκοστής αποτελεί την ολοκλήρωση της Αναστάσιμης περιόδου και τη φανέρωση της Εκκλησίας μέσα στην ιστορία. Πενήντα ημέρες μετά την Ανάσταση του Κυρίου και δέκα μετά την Ανάληψή Του, οι μαθητές βρίσκονται συγκεντρωμένοι στο υπερώο των Ιεροσολύμων, «ὁμοθυμαδὸν ἐπὶ τὸ αὐτό», περιμένοντας την επαγγελία του Παρακλήτου. Είναι ακόμη φοβισμένοι και αβέβαιοι, ανίκανοι να κατανοήσουν πλήρως το μέγεθος της αποστολής τους.

Το βιβλίο των Πράξεων των Αποστόλων περιγράφει το συγκλονιστικό γεγονός της επιφοίτησης του Αγίου Πνεύματος: «Ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας» και «ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός». Οι μαθητές πληρώθηκαν από το Άγιο Πνεύμα και άρχισαν να μιλούν διαφορετικές γλώσσες, ώστε όλοι οι λαοί που βρίσκονταν στην Ιερουσαλήμ να ακούσουν το κήρυγμα του Ευαγγελίου στη δική τους διάλεκτο. Το Άγιο Πνεύμα κατέρχεται στον κόσμο και μεταμορφώνει τους φοβισμένους μαθητές σε τολμηρούς κήρυκες της αλήθειας. Η Βαβέλ θεραπεύεται και η σύγχυση των γλωσσών μετατρέπεται σε ενότητα πίστεως και ζωής. Η Εκκλησία γεννιέται ως γεγονός κοινωνίας Θεού και ανθρώπου.

Η Πεντηκοστή δεν είναι απλώς μια ανάμνηση ενός γεγονότος του παρελθόντος. Είναι η διαρκής παρουσία του Αγίου Πνεύματος μέσα στη ζωή της Εκκλησίας και του κόσμου.

Το Άγιο Πνεύμα είναι η ζωοποιός δύναμη της Εκκλησίας. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς: «Ὁ Κύριος εἶναι ἡ κεφαλὴ καὶ τὸ σῶμα της καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον εἶναι ἡ ψυχὴ τῆς Ἐκκλησίας». Χωρίς το Άγιο Πνεύμα η Εκκλησία θα ήταν ένας ανθρώπινος θεσμός. Με την παρουσία Του γίνεται Σώμα Χριστού, τόπος σωτηρίας και ζωής.

Το Άγιο Πνεύμα δεν έρχεται ως μια εξωτερική δύναμη που επιβάλλεται στον άνθρωπο, αλλά ως ζωή που αναγεννά την ύπαρξή του. Δεν αλλάζει τη φύση του ανθρώπου, αλλά μεταμορφώνει τον τρόπο της υπάρξεώς του. Όπως διδάσκει ο Χρήστος Γιανναράς, το Πνεύμα επιφοιτά στη φύση μας μεταβάλλοντας όχι αυτό που είμαστε, αλλά τον τρόπο με τον οποίο υπάρχουμε. Παύουμε να υπάρχουμε αντλώντας υπόσταση από την αναγκαιότητα της βιολογικής διαδοχής και της αυτονομημένης ατομικότητας. Υπάρχουμε επειδή το θέλημα της αγάπης Του Θεού ζωοποιεί και συνιστά και υποστασιάζει το είναι μας.

Ο άνθρωπος, φωτιζόμενος από το Άγιο Πνεύμα, παύει να ζει μόνο για τον εαυτό του και αποκτά κοινωνία με τον Θεό και με τον συνάνθρωπο. Από απομονωμένο άτομο γίνεται πρόσωπο κοινωνίας και αγάπης. Οι καρποί του Αγίου Πνεύματος δεν είναι απλώς εντυπωσιακά χαρίσματα ή υπερφυσικές εκδηλώσεις. Είναι η ειρήνη, η αγάπη, η πραότητα, η συγχωρητικότητα, η δύναμη της θυσίας και η ελευθερία από τον φόβο και τον θάνατο. Το Άγιο Πνεύμα δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να υπερβεί τη φθορά της αμαρτίας και να γευτεί από τώρα την εμπειρία της Βασιλείας του Θεού.

Μέσα στην Εκκλησία το Άγιο Πνεύμα ενεργεί αδιάκοπα. Στη Θεία Ευχαριστία μεταβάλλει τον άρτο και τον οίνο σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Στο Βάπτισμα χαρίζει την πνευματική αναγέννηση. Στο Χρίσμα χορηγεί τα χαρίσματα. Στην Εξομολόγηση θεραπεύει τις πληγές της ψυχής. Σε κάθε προσευχή και σε κάθε πράξη αγάπης και μετάνοιας γίνεται παρηγοριά, φως και δύναμη. Όπως μας πληροφορεί ο Άγιος Νικόλαος Καβάσιλας: «Η Εκκλησία εν τοις μυστηρίοις συμαίνεται». Καρπός του Αγίου Πνεύματος είναι η μετοχή στα μυστήρια της Εκκλησίας, όλη η εν Χριστώ ζωή, κάτι που θα δούμε την επόμενη Κυριακή, την Κυριακή των Αγίων Πάντων αφού οι Άγιοι Πάντες αποτελούν «Καρπό» του Αγίου Πνεύματος.

Αυτή η ζωή εν Πνεύματι δεν είναι ατομική κατάκτηση. Είναι μια πραγματικότητα που βιώνεται εν κοινωνία. Το Πνεύμα συγκροτεί την Εκκλησία. «Εἰ μὴ Πνεῦμα παρῆν, οὐκ ἂν συνέστη ἡ Ἐκκλησία», διακηρύττει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Η Εκκλησία δεν είναι οργάνωση ή διοίκηση. Είναι κοινωνία ανθρώπων που μοιράζονται τον εαυτό τους, τη χαρά και τη λύπη τους, την πίστη και την ελπίδα τους. Είναι αντανάκλαση της Τριαδικής αγάπης του Θεού μέσα στην ιστορία.

Το μήνυμα της Πεντηκοστής είναι ιδιαίτερα επίκαιρο. Ζούμε σε μια εποχή μεγάλης τεχνολογικής ανάπτυξης αλλά και βαθιάς πνευματικής μοναξιάς. Ο σύγχρονος άνθρωπος διαθέτει μέσα επικοινωνίας, αλλά δυσκολεύεται να επικοινωνήσει αληθινά. Έχει γνώσεις, αλλά συχνά στερείται σοφίας. Η Πεντηκοστή έρχεται να θεραπεύσει αυτή τη διάσπαση.

Αν δεν είχε δοθεί το μυστήριο της Πεντηκοστής, ο κόσμος θα παρέμενε εγκλωβισμένος στη σύγχυση και στο σκοτάδι της ανθρώπινης αυτάρκειας. Η Εκκλησία θα ήταν απλώς μια ανθρώπινη οργάνωση χωρίς ζωή και δύναμη, ανίκανη να προσφέρει σωτηρία και ανακαίνιση στον κόσμο. Οι Απόστολοι θα είχαν παραμείνει φοβισμένοι στο υπερώο και το μήνυμα του Χριστού δεν θα έφτανε ποτέ «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς». Χωρίς το Άγιο Πνεύμα η ανθρωπότητα θα ζούσε μέσα σε διαρκή σύγχυση, αδυνατώντας να βρει νόημα πέρα από την υλιστική επιβίωση, και η ζωή θα ήταν μια κλειστή πορεία χωρίς προορισμό.

Η σημερινή εορτή είναι πρόσκληση προς όλους μας να ανοίξουμε την καρδιά μας στη χάρη του Παρακλήτου, ώστε να γίνουμε κι εμείς μάρτυρες της Αναστάσεως μέσα στον σύγχρονο κόσμο.

π. Παναγιώτης Τσαπέκος

Ποιου πνεύματος είστε;

Μεγαλώνουμε όλοι μας μέσα σ’ έναν κόσμο, ο οποίος μας μαθαίνει να φτιάχνουμε ένα «κάστρο προστασίας». Θέλουμε να περιφρουρήσουμε τον εαυτό μας. Φοβόμαστε να είμαστε εκτεθειμένοι. Σ’ ένα βαθμό αυτό είναι λογικό.

Όταν όμως φύγει απ’ τον λογικό βαθμό γίνεται ένα άγχος, το οποίο δεν μας αφήνει να συναντήσουμε κανέναν. Δεν συναντάμε ούτε τον εαυτό μας. Δεν τον γνωρίζουμε τον εαυτό μας. Φανταζόμαστε τις διαθέσεις τις εποχιακές, τις διαθέσεις της στιγμής, ή τις ηλικιακές ή την νοοτροπία την οποία σιγά-σιγά αποχτάμε (αποδεχόμενοι ένα σωρό μηνύματα από ένα περιβάλλον που δεν έχει καμμία σχέση με το θέλημα του Θεού και τον Χριστό) και που διαποτίζει κι εμάς, που θεωρητικά είμαστε χριστιανοί, και έτσι μπαίνουμε κι εμείς σ’ αυτό το κλουβί να περιφρουρήσουμε τον εαυτό μας. Και δεν τον γνωρίζουμε αφ’ ενός, και δεν γνωρίζουμε και τον απέναντι, γιατί το ’χουμε πει κι άλλες φορές, τον άλλον άνθρωπο που στέκεται απέναντί μας μπορούμε να τον γνωρίσουμε τόσο όσο έχουμε γνωρίσει τον εαυτό μας.

Είμαστε όλοι στον ίδιο παρονομαστή της κοινής ανθρώπινης φύσης. Άμα δουλέψω με τον εαυτό μου και γνωρίσω τον εαυτό μου, θα γνωρίσω κατά αναλογίαν κάθε άνθρωπο. Αν δεν δουλέψω με τον εαυτό μου και δεν γνωρίσω τον εαυτό μου, δεν θα γνωρίσω κανέναν άνθρωπο. Θα μένω στη λογική της γνωριμίας της εξωτερικής, και των αντιδράσεων στα ερεθίσματα ή στις εντυπώσεις. Μου είπε κάτι να το πω κι εγώ, έκανε κάτι να το επαναλάβω κι εγώ, είπε κάτι που μου άρεσε να το πω κι εγώ σαν παπαγάλος, και τελικά δεν υπάρχουμε στο τέλος.

Έρχεται η σημερινή γιορτή και μας λέει ότι θα πρέπει ακριβώς αυτό να κάνεις: «Να αρχίσεις να δουλεύεις με τον εαυτό σου πρώτα». Και επειδή αυτό είναι το δυσκολότερο απ’ όλα, (η αυτογνωσία είναι η δυσκολότερη διαδρομή) και ακόμη περισσότερο η συνειδητοποίηση των κενών και των προβλημάτων των εσωτερικών μας είναι το ακόμα δυσκολότερο, οι χριστιανοί έρχονται την Κυριακή της Πεντηκοστής να παρακαλέσουν τον Χριστό να συνειδητοποιήσουν αυτό που είπε στους μαθητές. Τι είπε στους μαθητές την προηγούμενη Πέμπτη της Αναλήψεως; Τους είπε: «Τώρα πηγαίνετε στα Ιεροσόλυμα και περιμένετε εκεί να έρθει Αυτός που θα παρηγορεί τις καρδιές σας. Να ’ρθεί ο Παράκλητος». Παράκλητος, που ονομάζει το Άγιο Πνεύμα, είναι αυτός που μπορεί να παρηγορήσει την ανθρώπινη καρδιά. Πότε παρηγοριέται μια ανθρώπινη καρδιά; Όταν ξέρει πού πατάει και πού βρίσκεται. Όταν δεν ξέρει πού πατάει και πού βρίσκεται βουλιάζει στην αντισταθμιστική αγωνία ενός εγωισμού «εγώ, εγώ, εγώ». Ένας σιδηρόδρομος από ένα σωρό «εγώ», τα οποία εμποδίζουν και την αυτογνωσία και την επικοινωνία.

Το Πνεύμα του Θεού, όταν ήρθε στους Αποστόλους, τους έκανε, αυτούς οι οποίοι είχανε σκορπίσει, είχανε γεμίσει φόβο, είχαν φύγει κάτω απ’ τον Σταυρό, δεν ήξεραν ποιόν συνάντησαν καλά-καλά όταν Τον είδαν Αναστημένο, τους έκανε όλους αυτούς να γίνουν ένα σώμα, και όχι αυτό μονάχα. Τους βοήθησε να ξεκαθαρίσουν ότι χάριν Αυτού με τον οποίον ζήσανε μαζί τρία χρόνια και για τον οποίον είχαν πελαγώσει στο τέλος αυτής της τριετούς φάσεως, χάριν Αυτού να αποφασίσουν να πεθάνουν. Και πεθάνανε. Από τους δεκατρείς με τον Παύλο οι δώδεκα πεθάνανε χάριν του Χριστού. Εκτός από τον Ιωάννη οι υπόλοιποι όλοι, και ο Παύλος μαζί, μαρτύρησαν χάριν Αυτού τον οποίον αγαπούσαν.

Αδελφοί μου, έχουμε συνηθίσει αμέσως μετά την Λειτουργία της Πεντηκοστής να λέμε κάποιες προσευχές στο Άγιο Πνεύμα, στον Παράκλητο, για δύο πράγματα: «Να έρθει να φωτίσει τη δική μας συνείδηση, να δουλέψουμε σ’ αυτό το δύσκολο στάδιο της αυτογνωσίας, και να φωτίσει και τις καρδιές των ανθρώπων που έχουν πεθάνει να συνειδητοποιήσουν βαθύτερα τη σχέση τους με τον Χριστό και να γίνουν ευτυχέστεροι».

Οι προσευχές που θα πούμε, αμέσως μετά, είναι και γι’ αυτά τα δύο: Για μας, για να συνειδητοποιήσουμε και να ξεκινήσουμε αυτόν τον κόπο πορείας, και για τους νεκρούς μας, να συνειδητοποιήσουν τη σχέση τους με τον Θεό ούτως ώστε να γίνουν απ’ αυτή τη συνειδητοποίηση βαθύτερα ευτυχέστεροι. Για να γίνουν όλα αυτά θα ισχύσει αυτό που θα πούμε ακριβώς μετά από λίγο, όταν θα λέμε δεήσεις για να δεχθεί ο Χριστός τις προσευχές μας αυτές, που όσοι θα μπορούμε θα τις λέμε γονατιστά. Λέει μια προσευχή απ’ αυτές: «Γι’ αυτούς οι οποίοι γονατίζουν μπροστά Σου τις καρδιές και τα σώματά τους…». Βάζει ένα πελώριο άλλο θέμα: Ότι μπορεί εξωτερικά να τηρώ τύπους και εσωτερικά να μην ανταποκρίνονται αυτά στην ψυχική μου διάθεση. Πρώτα γονατίζει κανείς ψυχικά, με την καρδιά του, μπροστά στον Χριστό και μετά γονατίζει σωματικά εκφράζοντας αυτή τη διάθεση η οποία λέει: «Έλα, κάνε σκηνή Σου την καρδιά μου και άλλαξέ με», όπως λέει το τροπάριο που το έχουμε συνηθίσει «Βασιλεύ Ουράνιε» και απευθύνεται στον Παράκλητο, σ’ Αυτόν ο οποίος Τον έστειλε ο Χριστός να παρηγορήσει τις καρδιές μας.

π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος 

Ἡ Ἁγία Πεντηκοστή

Ἡ Πεντηκοστὴ εἶναι ἡ τέλεια καὶ ἐσχάτη ἑορτή πού ὁλοκληρώνει τὸν κύκλο τῆς θείας Οἰκονομίας, δηλαδὴ τοῦ ἔργου πού ἐπιτέλεσε ὁ Χριστὸς γιά τήν σωτηρίᾳ τοῦ κόσμου. Τὸ μυστήριο τῆς ἑορτῆς εἶναι μεγάλο καὶ τὸ χάρισμά της ἐκδηλώνεται μέ αὐτὸν τὸν ἀποστολικὸ πλατυσμὸ τῆς καρδίας.

Σήμερα συμπληρώθηκε τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Σήμερα ἐκπληρώθηκε ἐπίσης ἡ προσδοκία τῆς ἐπαγγελίας τοῦ Πατρός. Σήμερα τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο ἐπεδήμησε ὡς πύρινες γλῶσσες, ποὺ καθῖσαν «ἐφ’ ἕνα ἕκαστον τῶν μαθητῶν». Οἱ μαθητὲς ἔλαβαν τὸ χάρισμα τοῦ Παρακλήτου καὶ ὁ κάθε ἔνας ἔγινε μοναδικὴ ὑπόστάση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

Ὅταν ἡ φωταγωγοῦσα καὶ δροσίζουσα φλόγα τοῦ Παρακλήτου ἀγγίξει τὴν καρδία, ἐνεργεῖ μέ διπλὸ τρόπο. Κατακαίει τὸν ῥύπο τῆς ἁμαρτίας, ἐνῶ παράλληλα φωτίζει τὴν καρδία μέ τὴν ἀληθινὴ θεογνωσία καὶ τήν θερμαίνει μέ τὸ πῦρ τῆς θείας ἀγάπης. Ἔτσι, σκορπᾶ τὴν πλάνη, μαρτυρεῖ γιά τήν θεότητα τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ καὶ χαράσσει στά βάθη της τὴν ἁγία μορφὴ Του. Ἡ θέρμη τῆς ἀγάπης Του πλαταίνει τὴν καρδία, γιά νά περιπτυχθεῖ Οὐρανὸ καὶ γῆ. Ἡ προσευχὴ τοῦ ἀνθρώπού πού ἔχει συλλάβει στήν καρδία του Πνεῦμα Ἅγιο εἶναι: «Κύριε, σῶσον, ἁγίασον πάντας».

Τὸ χάρισμα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὑπενθυμίζει καὶ διδάσκει τὰ ῥήματα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, τὴν ἀλήθειά Του, ποὺ «λύει τὰ δεσμὰ» τοῦ κόσμου καὶ τῶν παθῶν [Λουκ. 11,13].Ὅταν ἔλθει ὁ Βασιλεὺς τῶν ἀγαθῶν νά σκηνώσει στήν καρδία, μόνο τότε γνωρίζουμε τήν γνήσια, τὴν πνευματικὴ ἐλευθερία.

Κάθε Χριστιανὸς ἔχει ἐν δυνάμει τήν δυνατότητα νά ἐπαναλάβει τὴν Πεντηκοστὴ στήν ζωὴ του. Ὡστόσο, προϋπόθεση γι’ αὐτὸ εἶναι ἡ δίψα γιά τὸ «ὕδωρ τὸ ζῶν» πού προσφέρει ὁ Κύριος, καὶ ἡ εἴσοδος στό ὑπερῶο τῆς καρδίας, ὅπου μέ ἐπιμονὴ καὶ ὑπομονὴ θὰ προσκαρτερήσει ὁ πιστός μέ τὴν ἐπίκληση τοῦ Ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ἀναμονὴ τοῦ ἐρχομοῦ Του. Ἡ δωρεὰ τῆς Πεντηκοστῆς καθιστᾶ τὸν ἀνθρωπο ἱκανὸ νά ἐπικαλεῖται θεοπρεπῶς τὸ Ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, στό Ὁποῖο βρίσκεται ἡ χάρη τῆς σωτηρίας.

Ἂς προσεγγίσουμε αὐτὴ τήν μεγάλη καὶ τελευταία ἑορτὴ τῆς Πεντηκοστῆς μέ τὴν πίστη ὅτι καὶ ἐμᾶς ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς δέν θὰ μᾶς παρίδει, ἀλλὰ θὰ μᾶς ἐπισκεφθεῖ. Καὶ σὲ ἐμᾶς θὰ ἐξαποστείλει τὰ δόματα τῆς ἀγαθότητάς Του. Ὅπως λέει ὁ Ἴδιος στό Εὐαγγέλιό Του: «Εἰ οὖν ὑμεῖς, ὑπάρχοντες πονηροί, οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὁ ἐξ οὐρανοῦ δώσει Πνεῦμα ἀγαθὸν τοῖς αἰτοῦσιν αὐτὸν» [Λουκ. 11,13], ὥστε νά τοὺς ὁδηγήσει «ἐν τήν εὐθείᾳ γῇ» [Ψαλμ. 142, 10] τῆς σωτηρίας. Μὲ τὴν ὑπόσχεση τοῦ Κυρίου καὶ τὸν ἄψευστο λόγο Του ὡς «ἄγκυραν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν» [ Ἑβρ. 6,19], ἂς παραδοθοῦμε στόν συσσεισμὸ τῆς ἐνεργείας τοῦ Πνεύματός Του καὶ ἂς ἀποτινάξουμε ἀπὸ ἐπάνω μας τὰ λέπια τῆς ἁμαρτίας καὶ τήν φθορά τοῦ θανάτου, ὥστε μέ ὅλη μας τὴν καρδία στραμμένη πρὸς τὸν Κύριο νά δεχθοῦμε καὶ ἐμεῖς τὸ «φλογίζον καὶ ὑετίζον» χάρισμα τοῦ Μεγάλου Θεοῦ μας, τὸ ὁποῖο θὰ μᾶς μεταβιβάσει ἀπὸ τὰ ἐφήμερα καὶ ἀπατηλὰ στά αἰώνια καὶ ἀληθινά. Τότε θὰ γνωρίσουμε ὅτι εἴμαστε παιδιὰ τοῦ Οὐρανίου Πατρός, καὶ τὸ Πνεῦμα μέσα στήν καρδία μας θὰ κράζει ἀκατάπαυστα, «Ἀββᾶ, ὁ Πατήρ». Γιά ἐμᾶς ἔχει ἑτοιμάσει μεγάλη κληρονομία, τήν Βασιλείᾳ τῶν Οὐρανῶν. Σὲ ἐμᾶς ἡ ἐπαγγελία [Πράξ.2, 39],τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. «Ἀμήν».

Ἀρχιμ. Ζαχαρίας Ζάχαρου