Σάββατο 27 Ιουνίου 2026

Γλυκόπικρα...

Ξέφυγε απ’ τα κάγκελα ολάνθιστο το λιγουστράκι στην ανηφοριά κι όπως περνούσα δίπλα του χτες μετά την πρωινή βουτιά, μου φώτισε με τ’ άρωμά του μεθυστική τη μνήμη τέτοιας εποχής στο κτήμα. Τα λιγούστρα! Τα είχαμε φυτεμένα φράχτη γύρω απ’ τ’ ανθοκήπιο. Πολλά. Τα κλάδευα χαμηλά ν’ αφήσουν χώρο και ν’ ανέβουνε ψηλά τον καιρό που βάλθηκα επί ματαίω να κρατήσω ζωντανή την ομορφιά του παιδικού μου παραδείσου. Την τελευταία φορά που τα είδα, χρόνια παρατημένα, ήταν μεγάλα δέντρα πια, ίσως και δέκα μέτρα, δάσος φαινόταν από μακριά. Τα χάζευα υπό σκιάν, μικρός πια εγώ, τεράστια αυτά, κι ανταποδίδαν μνήμονα στο βλέμμα μου νεύματα αδιόρατα, τρεμόπαιζαν τα φύλλα τους κι αφήνανε τρυπούλες να περνάει λίγο φως και τ’ αεράκι να σκορπάει τριγύρω τη μοσχοβολιά. Να ‘ταν παρηγοριά ή παράπονο; Να δυσκολέψει πιο πολύ ή ν’ απαλύνει άραγε τον κόμπο τον πικρό της εγκατάλειψης; Γλυκόπικρα. Με τον δικό τους τρόπο, είναι ακόμη κάπου εδώ. Τα βλέπω, αόρατα. Τίποτα δεν ξεχνώ. 

Χρήστος Μποκόρος

Ὁ Ἐπίσκοπος...

Ὁ Ἐπίσκοπος εἶναι ἡ ὁρατὴ κεφαλὴ

τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας,

στὸ ὄνομα τοῦ ὁποίου

προσφέρεται ἡ Εὐχαριστία.

«Ὅπου ἂν φανῇ ὁ Ἐπίσκοπος,

ἐκεῖ τὸ πλῆθος ἔστω,

ὥσπερ ὅπου ἂν ᾖ Ἰησοῦς Χριστός,

ἐκεῖ ἡ καθολικὴ Ἐκκλησία»,

μᾶς λέει ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος.

Ἀποτελεῖ τὸ ὁρατὸ σημεῖο τῆς ἑνότητας

τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ σώματος καὶ

τόν ἐγγυητὴ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πολιτεύματος.

Ἡ τοπικὴ Ἐκκλησία διὰ τοῦ Ἐπισκόπου της

ὑπερβαίνει κάθε ἐνδοστρέφεια καὶ

ἑνώνεται μὲ τὶς ἄλλες Ἐκκλησίες

στὴν κοινωνία τῆς Μίας Ἐκκλησίας.

Ἂν ἡ πραγμάτωση τῆς ὑγιοῦς

ἐκκλησιαστικῆς κοινότητας

ποὺ ζεῖ τὴν ἑνότητα, τὴν ἁγιότητα,

τὴν καθολικότητα καὶ τὴν ἀποστολικότητα,

ἀποτελεῖ τὴ δυναμικὴ πηγὴ θείων εὐλογιῶν

γιὰ τὸν κόσμο, ἂν δίνει δυνατότητες

ἀληθινῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας,

μὲ ὅλη τὴν ὑπαρξιακὴ δυναμικὴ

ποὺ συνεπάγεται, ἀλλὰ καὶ

μὲ τὴν προοπτικὴ τῆς διακονίας

τοῦ ἐλαχίστου ἀδελφοῦ τοῦ Χριστοῦ,

τότε γίνεται προφανὲς ὅτι οἱ συνέπειες

τῆς ἀρχιερατικῆς διακονίας

μποροῦν νὰ ἀνιχνεύονται

σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς προσωπικῆς

καὶ κοινωνικῆς μας ζωῆς.

Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος,

κ.κ. Ἱερωνύμου Β΄.

Κυριακὴ Δ΄ Ματθαίου

Ἡ λυτρωτικὴ αὐτοσυναίσθηση

Ἡ εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς Κυριακῆς Δ΄ Ματθαίου διηγεῖται τὴν θεραπεία ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ τοῦ δούλου ἑνὸς Ρωμαίου ἀξιωματούχου, ἑνὸς ἑκατόνταρχου. Εἶναι σὲ μετάφραση ἡ ἀκόλουθη:

«Μόλις μπῆκε ὁ Ἰησοῦς στὴν Καπερναούμ, τὸν πλησίασε ἕνας ἑκατόνταρχος καὶ τὸν παρακαλοῦσε μ’ αὐτὰ τὰ λόγια: «Κύριε, ὁ δοῦλος μου εἶναι κατάκοιτος στὸ σπίτι, παράλυτος, καὶ ὑποφέρει φοβερά». Ὁ Ἰησοῦς τοῦ λέει: «Ἐγὼ θὰ ἔρθω καὶ θὰ τὸν θεραπεύσω». Ὁ ἑκατόνταρχος τοῦ ἀποκρίθηκε: «Κύριε, δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ σὲ δεχτῶ στὸ σπίτι μου· πὲς ὅμως μόνο ἕναν λόγο, καὶ θὰ γιατρευτεῖ ὁ δοῦλος μου. Εἶμαι κι ἐγὼ ἄνθρωπος κάτω ἀπὸ ἐξουσία, καὶ ἔχω στρατιῶτες στὴ διοίκησή μου· λέω στὸν ἕνα «πήγαινε» καὶ πηγαίνει, καὶ στὸν ἄλλο «ἔλακαὶ ἔρχεται» καὶ στὸν δοῦλο μου «κᾶνε αὐτὸ» καὶ τὸ κάνει». Ὅταν τὸν ἄκουσε ὁ Ἰησοῦς, θαύμασε καὶ εἶπε σ’ ὅσους τὸν ἀκολουθοῦσαν: «Σᾶς βεβαιώνω πὼς τόση πίστη οὔτε ἀνάμεσα στοὺς Ἰσραηλίτες δὲν βρῆκα. Καὶ σᾶς λέω πὼς θὰ ‘ρθουν πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολὴ καὶ δύση καὶ θὰ καθίσουν μαζὶ μὲ τὸν Ἀβραάμ, τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακὼβ στὸ τραπέζι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐνῶ οἱ κληρονόμοι τῆς βασιλείας θὰ πεταχτοῦν ἔξω στὸ σκοτάδι· ἐκεῖ θὰ κλαῖνε, καὶ θὰ τρίζουν τὰ δόντια τους». Ὕστερα εἶπε στὸν ἑκατόνταρχο ὁ Ἰησοῦς: «Πήγαινε, κι ἂς γίνει αὐτὸ ποὺ πίστεψες». Καὶ γιατρεύτηκε ὁ δοῦλος ἐκείνη τὴν ὥρα» (Ματθ. 8, 5-13).

Κάνουν συγκλονιστικὴ ἐντύπωση τὰ λόγια τοῦ ἑκατόνταρχου τῆς διηγήσεως: «Κύριε, δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ σὲ δεχτῶ στὸ σπίτι μου. πὲς ὅμως μόνο ἕναν λόγο, καὶ θὰ γιατρευτεῖ ὁ δοῦλος μου».

Νὰ τὸ πρῶτο βῆμα τῆς λυτρώσεως: ἡ συναίσθηση τῆς ἀναξιότητας, τὸ ξεγύμνωμα τοῦ ἑαυτοῦ μας ἀπὸ ὅλα τὰ ὀχυρὰ ποὺ κτίζουμε συνήθως γιὰ νὰ σταθοῦμε μὲ πολλὲς ἀξιώσεις μέσα στὴ ζωή, νὰ δείξουμε στοὺς ἄλλους τὴν δύναμή μας, νὰ πείσουμε καὶ μᾶς τοὺς ἴδιους γιὰ τὴν ὑπεροχή μας. Κι ὅλα αὐτὰ τὰ ὀχυρὰ ὄχι μόνο μᾶς ἀποξενώνουν ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν ἑαυτό μας, γιατί μᾶς κάνουν νὰ συμπεριφερόμαστε διαφορετικὰ ἀπ’ ὅ,τι εἴμαστε στὴν πραγματικότητα, ἀλλ’ ἐμποδίζουν τὴν πραγματικὴ ἐπικοινωνία μας μὲ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Δημιουργοῦν αὐταπάτες ποὺ ἀποβαίνουν πολλὲς φορὲς ὀλέθριες. Ἡ προειδοποίηση τοῦ Χριστοῦ εἶναι σκληρὴ ἀλλὰ καὶ κατηγορηματική, καὶ δὲν ἀπευθύνεται μόνο στοὺς Ἰσραηλίτες ἀλλὰ καὶ σὲ κάθε χριστιανὸ ποὺ ἔχει τὴν ψεύτικη βεβαιότητα καὶ τὴν ἐξωτερικὰ μόνο προβαλλόμενη καὶ ἐπιβαλλόμενη ἰδιότητα τοῦ υἱοῦ τῆς βασιλείας: «Θὰ ἔρθουν πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολὴ καὶ δύση καὶ θὰ καθίσουν μαζὶ μὲ τὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν Ἰακὼβ στὸ τραπέζι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐνῶ οἱ κληρονόμοι τῆς βασιλείας θὰ πεταχτοῦν ἔξω στὸ σκοτάδι».

Εἶναι τρομερὴ ἡ ἀντιστροφὴ τῶν πραγμάτων, τὴν ὁποία προαναγγέλλει τὸ Εὐαγγέλιο ὄχι μόνο μὲ τὸν προειδοποιητικὸ αὐτὸ στίχο ἀλλὰ καὶ σὲ πολλὰ ἄλλα σημεῖα. Εἶναι τραγικὸ νὰ ζοῦν πολλοὶ χριστιανοὶ μὲ τὴν αὐτάρεσκη βεβαιότητα τοῦ τέλειου πνευματικὰ ἀνθρώπου, νὰ κρίνουν τοὺς ἄλλους, νὰ περιγράφουν τὶς μελλοντικὲς τιμωρίες τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ συγχρόνως νὰ λησμονοῦν ὅτι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι βρίσκονται κάτω ἀπὸ τὴν κρίση τοῦ Θεοῦ καὶ – τὸ σπουδαιότερο – ὅτι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἀνάγκη τῆς λυτρώσεως ποὺ προσφέρει ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Οἱ «ἁμαρτωλοὶ» ποὺ συναισθάνονται τὴν γύμνια τους δέχονται τὴ σωστικὴ χάρη τοῦ Θεοῦ πολὺ πιὸ εὔκολα ἀπὸ τοὺς «εὐσεβεῖς» ποὺ δημιούργησαν τεῖχος ἀνάμεσα στὸν ἑαυτό τους καὶ τὴν πραγματικότητα.

Ἡ συζήτηση τοῦ Χριστοῦ μὲ τὸν ἑκατόνταρχο εἶναι ἀποκαλυπτικὴ γιὰ ὅλους τοὺς χριστιανοὺς κάθε ἐποχῆς, ὄχι μόνο ἐξ ἀφορμῆς τῆς προειδοποιητικῆς σημασίας ποὺ ἔχουν τὰ λόγια «Θὰ ἔρθουν πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολὴ καὶ δύση καὶ θὰ καθίσουν……», ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ὑποδειγματικὴ αὐτοσυναίσθηση τῆς ἀναξιότητας ποὺ ἐκφράζει ἡ ὁμολογία τοῦ ρωμαίου ἀξιωματικοῦ: «Κύριε, δὲν εἶμαι ἄξιος νὰ σὲ δεχτῶ στὸ σπίτι μου».

Ιωάννης Καραβιδόπουλος

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026

Γιορτάζουμε τη γέννηση ενός παιδιού...

Σήμερα η Εκκλησία μας γιορτάζει τη γέννηση του Ιωάννου του Προδρόμου. Τη γέννηση ενός μωρού το οποίο θα ενηλικιωνόταν και θα έπαιζε κρίσιμο ρόλο στο σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων.

Γιορτάζουμε σήμερα λοιπόν, τη γέννηση ενός παιδιού. Γιατί η γέννηση ενός παιδιού, του κάθε παιδιού, είναι μια υπενθύμιση ότι ο Θεός δεν έχει ξεχάσει ακόμα τους ανθρώπους. Είναι ένα σημάδι ότι η ελπίδα δεν έχει πεθάνει. Δεν έχει χαθεί.

Ανησυχούμε συχνά για τον αριθμό των γεννήσεων. Και αυτό από εθνική ή κοινωνική άποψη ίσως να είναι σωστό. Από πνευματική όμως όχι. Σημασία δεν έχει πόσα παιδιά γεννιούνται, σημασία έχει αν τα παιδιά αυτά θα φτάσουν από το κατ' εικόνα στο καθ' ομοίωσιν. Δεν έχει σημασία το πλήθος αλλά η αγιότητα.

Γι' αυτό με κάθε γέννηση αναζωπυρώνεται η ελπίδα. Η ελπίδα ότι γεννήθηκε ένας άνθρωπος που θα βοηθήσει τους άλλους ανθρώπους. Ένας άνθρωπος της προσφοράς, ένας άνθρωπος της προόδου, της επιστήμης, των τεχνών, ένας άνθρωπος της αγιότητας.

Και μπορεί πολλές φορές τα παιδιά να μη φτάνουν σε κανέναν από τους παραπάνω προορισμούς. Με τον τρόπο που τα μεγαλώνουμε ή με τις επιλογές που κάνουν καθώς ενηλικιώνονται απομακρύνονται από την αρετή. Κι αυτό κομμάτι της ανθρώπινης φύσης είναι και της τραγωδίας μας. Δεν πρέπει να μας οδηγεί στην απελπισία. Γιατί όπως είπαμε δεν έχει σημασία ο αριθμός. Έστω και ένα παιδί να φτάσει στην αγιοσύνη είναι υπερ-αρκετό.

Γι' αυτό, επαναλαμβάνω άλλη μια φορά κλείνοντας αυτό το σύντομο κείμενο, κάθε παιδί που γεννιέται σημαίνει ότι μπορούμε ακόμα να ελπίζουμε. Έστω και αν γεννιέται ένα παιδί το χρόνο. Άλλωστε και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος τι ήταν εκείνη τη μέρα; Ένα παιδί. Ένα βρέφος.

παπά - Κώστας Λαγός

Η γέννηση του Ιωάννου...

«Τῇ δὲ Ἐλισάβετ ἐπλήσθη ὁ χρόνος τοῦ τεκεῖν αὐτήν καὶ ἐγέννησεν υἱόν» (Λουκ. α΄ 57).
Λίγες ευαγγελικές φράσεις συμπυκνώνουν τόσο πυκνά την ιστορία της σωτηρίας όσο αυτή η φαινομενικά απλή πρόταση του Λουκά.
Η Εκκλησία δεν εορτάζει απλώς τη γέννηση ενός μεγάλου προφήτη.
Εορτάζει τη στιγμή κατά την οποία η αναμονή αρχίζει να αποκτά σώμα.
Εορτάζει την πρώτη ρωγμή μέσα στον σιωπηλό χρόνο της Παλαιάς Διαθήκης.
Εορτάζει την πρώτη κίνηση ενός κόσμου που επί αιώνες περίμενε χωρίς να γνωρίζει πότε θα εκπληρωθεί η υπόσχεση.
Η γέννηση του Ιωάννου δεν ανήκει μόνο στη βιογραφία ενός αγίου, καθώς ανήκει στην εσχατολογία της ανθρώπινης ιστορίας.
Είναι το πρώτο σημείο όπου η επαγγελία παύει να είναι λόγος και αρχίζει να γίνεται γεγονός.
Δεν είναι τυχαίο ότι η λειτουργική συνείδηση της Εκκλησίας αποδίδει στον Πρόδρομο μια μοναδική θέση. Εκτός του Χριστού και της Θεοτόκου, κανένα άλλο πρόσωπο δεν περιβάλλεται από τόσο εκτεταμένο εορτολογικό κύκλο. Η σύλληψή του, η γέννησή του, η αποτομή της κεφαλής του, οι ευρέσεις της τιμίας κεφαλής του, όλα αυτά συνθέτουν μία ιδιαίτερη λειτουργική βιογραφία.
Η Εκκλησία διαισθάνεται ότι στο πρόσωπό του δεν τιμάται απλώς ένας άγιος αλλά το κατώφλι δύο διαθηκών.
Ο Ιωάννης είναι ο τελευταίος προφήτης του παλαιού κόσμου και συγχρόνως ο πρώτος μάρτυρας του νέου.
Είναι εκείνος που ανήκει ταυτόχρονα στη νύχτα και στην αυγή.
Γι’ αυτό και η υμνογραφία τον αποκαλεί «φωνὴ τοῦ Λόγου», καθώς η ύπαρξή του δεν έχει αυτόνομο περιεχόμενο, όλη η ύπαρξή του είναι αναφορά σε Άλλον.
Το πρώτο μεγάλο θεολογικό σύμβολο της εορτής είναι η στειρότητα.
Η Ελισάβετ δεν είναι απλώς μια ηλικιωμένη γυναίκα που αποκτά παιδί. Στην πατερική και υμνογραφική ανάγνωση γίνεται εικόνα ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Οι υμνογράφοι μιλούν για τον Πρόδρομο ως «στειρευούσης ὁ βλαστός» και επιμένουν ότι το θαύμα της γεννήσεώς του δεν αφορά μόνο την προσωπική χαρά ενός ζεύγους αλλά την αποκατάσταση μιας ολόκληρης κτίσεως που αδυνατεί πλέον να γεννήσει ζωή από μόνη της.
Η στείρα μήτρα μετατρέπεται σε θεολογική εικόνα της ανθρώπινης υπάρξεως όταν αυτή αποκόπτεται από τη χάρη.
Η αδυναμία της φύσεως γίνεται το σημείο όπου φανερώνεται η ενέργεια του Θεού.
Γι’ αυτό οι μεγάλοι υμνογράφοι της ημέρας δεν αντιλαμβάνονται τη γέννηση του Ιωάννου ως ένα μεμονωμένο θαύμα.
Τη συνδέουν με τη μεγάλη μετάβαση από τον Νόμο στη Χάρη.
Η στειρότητα της Ελισάβετ ερμηνεύεται συμβολικά ως η πνευματική ακαρπία του παλαιού κόσμου, ενώ η γέννηση του Προδρόμου προαναγγέλλει τη γονιμότητα της Εκκλησίας.
Στον πυρήνα αυτής της υμνολογικής θεολογίας βρίσκεται μια βαθιά ανθρωπολογική αλήθεια: ο άνθρωπος δεν σώζεται από την αυτάρκειά του αλλά από την αποδοχή της ελλείψεώς του.
Η χάρις δεν εισέρχεται εκεί όπου ο άνθρωπος θεωρεί ότι αρκεί στον εαυτό του. Εισέρχεται εκεί όπου η ανθρώπινη δύναμη έχει εξαντληθεί.
Η δεύτερη μεγάλη εικόνα είναι η σιωπή.
Ο Ζαχαρίας χάνει τη φωνή του όταν αδυνατεί να πιστέψει στον άγγελο.
Όμως η υμνογραφία διαβάζει το γεγονός πολύ βαθύτερα.
Η σιωπή του γέροντος ιερέως γίνεται εικόνα της σιωπής του ίδιου του Νόμου.
Η παλαιά οικονομία έχει ολοκληρώσει την αποστολή της και πλέον σιωπά μπροστά στην έλευση του Λόγου.
Όταν ο Ζαχαρίας γράφει «Ἰωάννης ἐστὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ», η γλώσσα του λύεται. Δεν είναι απλώς η θεραπεία ενός ανθρώπου.
Είναι η στιγμή κατά την οποία η ιστορία ξαναβρίσκει τη φωνή της.
Ο Νόμος παραχωρεί τη θέση του στη μαρτυρία.
Η σιωπή γεννά τη φωνή.
Και η φωνή αυτή είναι ο Πρόδρομος.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ανδρέας Κρήτης συνδέει επανειλημμένως τη γέννηση του Ιωάννου με τη λύση δεσμών, την ανακαίνιση, την ελευθερία και την αποδέσμευση.
Ο Πρόδρομος δεν γεννιέται απλώς.
Απελευθερώνει.
Δεν εμφανίζεται απλώς μέσα στον κόσμο.
Μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος νοείται.
Η γέννησή του αποτελεί το πρώτο γεγονός της νέας δημιουργίας.
Η κτίση αρχίζει να αναπνέει διαφορετικά.
Η ιστορία αποκτά άλλη φορά. Ο χρόνος παύει να είναι απλή διαδοχή γεγονότων και γίνεται λειτουργικός χρόνος, δηλαδή χρόνος σωτηρίας, χρόνος μέσα στον οποίο ο Θεός αποκαλύπτεται ως παρών.
Το τρίτο και κυρίαρχο θεολογικό σύμβολο της εορτής είναι το φως.
Σχεδόν ολόκληρη η υμνογραφία της ημέρας οργανώνεται γύρω από τη σχέση του Προδρόμου με τον Ήλιο της Δικαιοσύνης.
Ο Χριστός είναι ο Ήλιος.
Ο Ιωάννης είναι ο όρθρος.
Ο Χριστός είναι το Φως.
Ο Ιωάννης είναι ο αυγερινός.
Ο Χριστός είναι η Ανατολή εξ ύψους.
Ο Ιωάννης είναι η πρώτη φωτεινή ρωγμή που διαπερνά τη νύχτα.
Γι’ αυτό ο Δαμασκηνός τον ονομάζει «ὄρθρον εὐπρεπῆ», ενώ άλλοι υμνογράφοι τον αποκαλούν «ἑωσφόρον», «λύχνον φωτός» και «ἀστέρα». Δεν διαθέτει δικό του φως, αφού υπάρχει μόνο επειδή πλησιάζει το Φως.
Σε έναν πολιτισμό που θεμελιώνεται στην αυτοπροβολή, ο Ιωάννης υπάρχει μόνο ως παραπομπή.
Δεν διεκδικεί κέντρο.
Δεν οικοδομεί εξουσία.
Δεν συγκεντρώνει γύρω του την προσοχή για να την κρατήσει.
Τη μεταβιβάζει.
Ολόκληρη η ύπαρξή του είναι μία πράξη παραχωρήσεως.
Η αλήθεια του δεν βρίσκεται σε όσα λέγει για τον εαυτό του αλλά σε όσα αποκαλύπτει για τον Χριστό.
Πρόκειται για μια από τις πιο ριζοσπαστικές μορφές θεολογικής ανθρωπολογίας.
Ο άνθρωπος δεν ολοκληρώνεται όταν γίνεται αυτάρκης αλλά όταν γίνεται διάφανος.
Γι’ αυτό και η Εκκλησία δεν εορτάζει αύριο μόνο ένα γενέθλιο.
Εορτάζει τη θεολογία της αναμονής.
Εορτάζει τη στιγμή κατά την οποία η στείρα μήτρα γίνεται προφητεία.
Η σιωπή γίνεται λόγος.
Το σκοτάδι γίνεται αυγή.
Η αδυναμία γίνεται φορέας χάριτος.
Και η ανθρώπινη ιστορία αποκτά για πρώτη φορά τη δυνατότητα να αντικρίσει τον Ερχόμενο.
Το αληθινό μεγαλείο του Προδρόμου δεν βρίσκεται στο ότι γεννήθηκε θαυματουργικά. Βρίσκεται στο ότι υπήρξε ο πρώτος άνθρωπος που δέχθηκε να μικρύνει ολοκληρωτικά ώστε να φανερωθεί ο Χριστός.
Και μέσα σε αυτή την εκούσια κένωση κρύβεται ολόκληρο το μυστήριο της χριστιανικής υπάρξεως: να γίνουμε όχι το φως, αλλά ο τόπος από τον οποίο θα περάσει το Φως.
Να γίνουμε όχι ο λόγος, αλλά η φωνή.
Όχι η πληρότητα, αλλά η ευλογημένη έλλειψη που επιτρέπει στη χάρη να γεννήσει μέσα στον κόσμο κάτι απολύτως νέο.
 
Μάνος Λαμπράκης