Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026

Ο Χριστός δεν ήρθε για να μας κάνει επιτυχημένους...

Τα έργα μας, όσο σημαντικά κι αν είναι, δεν αποτελούν από μόνα τους το μέτρο της αξίας μας ενώπιον του Θεού. Μπορεί να πετύχουμε πολλά και να μείνουμε εσωτερικά φτωχοί. Μπορεί να μας αναγνωρίζουν οι άνθρωποι και να μην έχουμε μάθει ακόμη να αγαπούμε. Μπορεί να αποκτήσουμε φήμη, αξιώματα, γνώσεις, να γίνουμε χρήσιμοι και αναγνωρίσιμοι στη κοινωνία, αλλά να λησμονήσουμε εκείνο για το οποίο υπάρχουμε: να ζήσουμε εν Χριστώ.

Ο Χριστός δεν ήρθε για να μας κάνει επιτυχημένους ανθρώπους. Ήρθε για να μας συμφιλιώσει με τον Θεό, να μας ελευθερώσει από την αμαρτία και τον θάνατο, να μας κάνει παιδιά του Πατέρα και κληρονόμους της Βασιλείας Του.

Αυτή είναι η μεγάλη χαρά. Όχι ότι εμείς κατορθώνουμε κάτι σπουδαίο για τον Θεό, αλλά ότι ο Θεός μάς αγαπά, μας αναζητεί και μας ανοίγει τον δρόμο της σωτηρίας…

Ο κόσμος αγωνίζεται να γράψει το όνομά μας σε καταλόγους επιτυχίας, σε βιβλία ιστορίας, σε επιγραφές, σε μνημεία. Θέλουμε να μας θυμούνται. Θέλουμε να αφήσουμε κάτι πίσω μας. Και δεν είναι κακό να προσφέρει κανείς έργο, να δημιουργεί, να κοπιάζει για τους άλλους. Το ερώτημα είναι αν όλα αυτά αποτελούν τον τελικό σκοπό της ζωής μας.

Διότι μπορεί το όνομά μας να βρίσκεται γραμμένο σε πολλά βιβλία της γης και να λείπει από την καρδιά μας η αγάπη του Θεού. Μπορεί, πάλι, να μη μας γνωρίζει σχεδόν κανείς, να μη μιλάει κανείς για μας, να μην έχουμε να επιδείξουμε κανένα σπουδαίο έργο, και όμως να έχουμε μάθει να αγαπούμε, να συγχωρούμε, να μετανοούμε, να προσφέρουμε τον εαυτό μας.

Και ποιος γνωρίζει τον άνθρωπο καλύτερα από τον Θεό; Οι άνθρωποι βλέπουν το εξωτερικό. Ο Θεός γνωρίζει την καρδιά. Οι άνθρωποι θυμούνται όσα κάναμε. Ο Θεός γνωρίζει και τα κρυφά δάκρυα, και την αγωνία, και τον αγώνα που δεν είδε κανείς, και την αγάπη που δεν ζήτησε ανταπόδοση.

Το να είναι γραμμένο το όνομά μας στον ουρανό σημαίνει ότι ο προορισμός μας δεν εξαντλείται σε αυτή τη ζωή. Σημαίνει ότι καλούμαστε να ανήκουμε στον Χριστό. Ότι η τελευταία λέξη για τον άνθρωπο δεν είναι ο θάνατος, αλλά η Ανάσταση. Δεν είναι η λήθη, αλλά η κοινωνία με τον ζώντα Θεό.

Ασφαλώς, δεν μπορούμε να μετατρέψουμε τη σωτηρία σε ένα δικαίωμα που απαιτούμε από τον Θεό. Η σωτηρία είναι δώρο της χάριτός Του, στο οποίο ανταποκρινόμαστε με πίστη, μετάνοια και αγάπη. Δεν καυχόμαστε, λοιπόν, για τη δική μας δικαιοσύνη. Ελπίζουμε στο έλεός Του.

Και αυτή η ελπίδα είναι που μας επιτρέπει να ζούμε με χαρά ακόμη και μέσα στις δυσκολίες. Γιατί ο άνθρωπος που γνωρίζει ότι ο Θεός τον αγαπά δεν στηρίζει ολόκληρη την ύπαρξή του στην επιτυχία, στην αναγνώριση ή στην αποδοχή των άλλων...

π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος 

Όταν πήγα στο Άγιο Όρος...

Όταν πήγα στο Άγιο Όρος, αυθόρμητα είπα σε κάποιον ότι βοηθήθηκα πολύ από ένα θεολόγο, τον Δημήτρη τον Κουτρουμπή, και μου λέει αυτός «μα πώς, ένας κοσμικός μπορεί να σε βοηθήσει;!». Εγώ σταμάτησα λίγο.

Τώρα πέρασαν τα χρόνια και νιώθω ότι η ιεροσύνη, η άσκηση, η αλήθεια κυκλοφορεί ελεύθερα, όπου θέλει πάει και βρίσκεται στους ταπεινούς. Όλοι οι άλλοι, οι επίσημοι, μετέχομε στην ανοησία, είμαστε ανύπαρκτοι, είμαστε ενοχλητικοί.

Ο άρχοντας είναι ο ανύπαρκτος, που δίνει κουράγιο μυστικά σ’ όλο τον κόσμο. Κι ενώ αυτός φεύγει, τότε η παρουσία του γίνεται αισθητότερη […] Και τέτοιοι ανύπαρκτοι, μεγάλοι, κρύβονται στη ζωή, στο Άγιο Όρος, στον κόσμο».

--------------------▪︎--------------▪︎--------------▪︎-------

π. Βασίλειος Γοντικάκης

Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

Μνήμη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά...

Η Εκκλησία μας εορτάζει τη μνήμη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά. Είναι ένας γλυκύτατος και φιλανθρωπότατος Ευαγγελιστής, ζωγράφος των ταπεινών και μετανοημένων, φίλος των τσακισμένων και των φτωχών. Στα δύο ιερά βιβλία που συνέγραψε, το τρίτο Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων, μας δίνει με τα πλέον ζωηρά χρώματα την ατμόσφαιρα της αναστάσιμης χαράς και της λύτρωσης, την οποία έφερε ο Χριστός ως Σωτήρας στον εξαθλιωμένο από την αμαρτία και την ανισότητα κόσμο.
Σκοπός του Ευαγγελίου του ήταν να μας μεταφέρει το κήρυγμα της Ανάστασης και να διακηρύξει ότι υπάρχει σωτηρία και άφεση για όποιον τις ζητήσει. Αυτό το μήνυμα διακηρύχθηκε στη Βηθλεέμ, στον Ιορδάνη, σε όλη την Ιουδαία και έως την πρωτεύουσα πόλη της Ρώμης, μέσα από τη διδασκαλία και τα Πάθη του Χριστού και, έπειτα, με τη μαρτυρία της Ανάστασής Του από τους Αποστόλους στα πέρατα της οικουμένης. Μαθητής και σύντροφος των Αποστόλων ήταν ο Λουκάς σε αυτή την πορεία και γνησιότατος κήρυκας του Ευαγγελίου, ως αυτόπτης μάρτυρας της Ανάστασης.
Το στοιχείο της χαράς είναι έντονο και κυρίαρχο στο Ευαγγέλιο του Αγίου Λουκά. Ο Άγιος μας άφησε ως κληρονομιά ένα Ευαγγέλιο γραμμένο με τόση τρυφερότητα, που αναδεικνύει ακριβώς το έλεος και την απλότητα του Θεού, ο οποίος αγκαλιάζει τον κουρασμένο και αμαρτωλό άνθρωπο.
Το Ευαγγέλιο του Λουκά είναι γεμάτο από ύμνους και πνευματικές ωδές, καθώς και από τον ασπασμό του «Χαίρε», στοιχεία που δίνουν μια διαρκή ευχαριστιακή ατμόσφαιρα στο Ευαγγέλιο και φαιδρύνουν την ψυχή του ακροατή. Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ προαναγγέλλει στον Ζαχαρία ότι η γέννηση του Ιωάννη του Προδρόμου θα φέρει «χαρά σοι καὶ ἀγαλλίασις». Η Παναγία δέχεται το μήνυμα με τον χαιρετισμό «Χαίρε, εσύ που είσαι προικισμένη με τη χάρη του Θεού» και, στον ύμνο της, εκφράζει τη χαρά της για τον Θεό, τον Σωτήρα της. Κατά τη γέννηση του Ιησού, ο άγγελος αναγγέλλει στους βοσκούς: «εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαράν μεγάλην» για όλο τον λαό (Λουκ. 2:10). Ο Συμεών γεμίζει χαρά και δοξολογεί τον Θεό. Ο Χριστός αναγγέλλει στο πρώτο Του κήρυγμα ότι ήρθε για να ευαγγελιστεί, δηλαδή να αναγγείλει χαρμόσυνο μήνυμα στους φτωχούς και τους ταπεινούς. Ο Ιησούς «ἠγαλλιάσατο τῷ πνεύματι», δηλαδή χάρηκε πνευματικά, βλέποντας την καρποφορία του κηρύγματος (Λουκ. 10:21).
Το Ευαγγέλιο κλείνει με τους μαθητές να επιστρέφουν από το όρος των Ελαιών στα Ιεροσόλυμα «μετὰ χαρᾶς μεγάλης» (Λουκ. 24:52), έχοντας λάβει την υπόσχεση του Αγίου Πνεύματος και της σωτηρίας.
Η χαρά είναι τόσο κυρίαρχο βίωμα για την πίστη μας, αλλά και τόσο παρεξηγημένο! Ενώ η γνήσια θρησκεία και η πνευματική ζωή ερμηνεύονται συνήθως μέσα από την επιτηδευμένη απελπισία και τη θλίψη για τη σκληρότητα του κόσμου, τις ενοχές, τις τύψεις και την κόλαση της ματαιότητας. Όσο επιμελείται κανείς το προσωπείο του για να είναι κατηφής και αυστηρός τόσο θρησκευόμενος και γνήσιος φαίνεται στους ανθρώπους. Όμως αυτό είναι φαρισαϊκή αυταπάτη. Και το τραγικότερο είναι να είναι κάποιος Χριστιανός και αχαρος και να ικανοποιείται με αυτό.Όμως από το γνήσιο βίωμα της Ορθοδοξίας πηγάζει μόνον η χαρά.
Η χαρά πηγάζει από τον Σταυρό και την Ανάσταση. Η Εκκλησία γεννιέται τη στιγμή της Ανάστασης, μέσα από το κενό μνήμα του Κυρίου. Η μεγαλύτερη πηγή ελπίδας είναι η νίκη του Χριστού πάνω στον θάνατο. Η βεβαιότητα ότι ο θάνατος νικήθηκε ανατρέπει κάθε υπαρξιακό φόβο. Ακόμη και στις περιόδους πένθους ή νηστείας, η λύπη των πιστών μεταμορφώνεται σε «χαρμολύπη», μια θλίψη που φωτίζεται από την προσμονή της Ανάστασης.
Η χαρά είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος.
Ο Απόστολος Παύλος τοποθετεί τη χαρά ως τον δεύτερο καρπό του Αγίου Πνεύματος, αμέσως μετά την αγάπη. Η προτροπή του είναι ξεκάθαρη: «Πάντοτε χαίρετε, αδιαλείπτως προσεύχεσθε, εν παντί ευχαριστείτε». Η χαρά αυτή πηγάζει από την ένωση με τον Θεό και δεν εξαρτάται από τον πλούτο, την υγεία ή την εξωτερική επιτυχία.
Η Θεία Λειτουργία είναι το «συμπόσιο» της χαράς και της ευχαριστίας. Κάθε Κυριακή αποτελεί μια μικρή Ανάσταση, μια πρόγευση της Βασιλείας των Ουρανών, όπου η κοινότητα ενώνεται και γιορτάζει τη νίκη της ζωής.
Επειδή, διά του Σταυρού, ήρθε η χαρά σε όλο τον κόσμο, η άσκηση και η αποκοπή του θελήματος, ως σταυρώσιμο ήθος του αληθινού Χριστιανού, αποδίδουν χαρά και ελευθερία. Νομίζουμε ότι η σχέση μας με τον Θεό μετριέται με εντυπωσιακά έργα, με εξωτερικές επιτυχίες και με το πόσο σπουδαίοι είμαστε. Το να είναι, όμως, γραμμένο το όνομά σου στους ουρανούς σημαίνει ότι υπάρχεις μέσα στην καρδιά του Πατέρα, ότι ζεις σε κοινωνία μαζί Του και ότι η ύπαρξή σου έχει αποκτήσει αιώνιο προσανατολισμό. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, σχολιάζοντας ανάλογες στιγμές, τονίζει πως η τιμή και η αληθινή χαρά δεν προέρχονται από τα δώρα ή τα χαρίσματα που μας δίνονται για να διακονούμε, αλλά από το γεγονός ότι μας αγαπά ο Θεός και ανήκουμε σε Εκείνον. Οι δυνάμεις παρέρχονται, τα θαύματα εξυπηρετούν έναν σκοπό στο πλαίσιο της θείας οικονομίας, αλλά η εσωτερική σχέση με τον Πλάστη είναι ο αιώνιος θησαυρός. Ποιοι γίνονται κοινωνοί των μυστηρίων του Θεού; Όχι εκείνοι που βασίζονται στη δική τους εξυπνάδα, στην κοσμική τους λογική και στην αλαζονεία της γνώσης τους, αλλά τα «νήπια», εκείνοι που έχουν απλή και καθαρή καρδιά, απαλλαγμένη από εγωισμούς και περιττούς υπολογισμούς.
Ακόμη και η μετάνοια οδηγεί στη λύτρωση και τη χαρά. Η εξομολόγηση στην Ορθοδοξία δεν είναι δικαστήριο, αλλά ένα πνευματικό θεραπευτήριο. Απελευθερώνει τον άνθρωπο από το βάρος των ενοχών και του επιστρέφει την εσωτερική του ελευθερία. Ο Ευαγγελιστής αφιερώνει ολόκληρο κεφάλαιο στον χαμένο αμαρτωλό, ο οποίος ήταν νεκρός και ξαναζωντάνεψε, ήταν χαμένος και βρέθηκε. Όταν ο βοσκός βρίσκει το πρόβατο που χάθηκε, καλεί τους φίλους του να χαρούν μαζί του, διότι «χαρά ἐν τῷ οὐρανῷ ἔσται ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι» (Λουκ. 15:7). Η γυναίκα που βρίσκει τη δραχμή καλεί τις γειτόνισσές της να χαρούν μαζί της, φανερώνοντας τη χαρά που γίνεται στον ουρανό για τον αμαρτωλό που μετανοεί. Η επιστροφή του μετανοημένου γιου γιορτάζεται από τον πατέρα με μεγάλη χαρά, μουσική και συμπόσιο, που εικονίζουν τη χαρά της Θείας Λειτουργίας. Μετάνοια, ανάσταση και, στη συνέχεια, κοινωνία χαράς με τον Θεό!
Αυτή, λοιπόν, την αίσθηση της χαράς, την οποία μας μεταδίδει ως άγγελος μεγάλης χαράς ο σήμερα εορταζόμενος Άγιος Λουκάς, καλούμαστε να κρατήσουμε ακέραιη μέσα μας και να την καλλιεργήσουμε. Η ελευθερία που επαγγέλθηκε ο Κύριος, το μήνυμα της Ανάστασης και η πανήγυρη της σωτηρίας, όλα αυτά τα συστατικά του ορθόδοξου βιώματος, καλούμαστε να τα κάνουμε δικό μας γνήσιο και αυθεντικό βίωμα.
Κλείνουμε με τα θεόπνευστα λόγια της Αγίας Γαβριηλίας:
«Να βρούμε τη μεγάλη χαρά που λέγεται Χριστός, για να μπορέσουμε να ελκύσουμε και τους αδελφούς μας που τόσο ταλαιπωρούνται. Και η χαρά είναι αναπόσπαστο στοιχείο του Χριστιανού και μόνο· πουθενά αλλού δεν θα τη βρεις. Μόνο άμα πιστεύεις στον Χριστό, είσαι πάντα χαρούμενος.
Ο Χριστός είπε: “Την ειρήνη τη δική Μου σάς δίνω, όχι όπως ο κόσμος”.
Και παραπέρα λέει: “Τη χαρά τη δική Μου σάς δίνω, όχι όπως ο κόσμος”.
Δηλαδή, αυτή η χαρά είναι όπως η χάρη του Θεού. Από μέσα μας αναβλύζει».
Αμήν.

π. Παντελεήμων Κρούσκος

Το ιερό λείψανο του Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς εκοιμήθη σε ηλικία 84 ετών και ετάφη στη Θήβα της Βοιωτίας. Κατά το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και κατατέθηκαν στον Ναό των Αγίων Αποστόλων. Τη μεταφορά στην Κωνσταντινούπολη μνημονεύει ήδη ο Ιερώνυμος.

Από την Κωνσταντινούπολη τα λείψανα έφθασαν αργότερα στην Πάδοβα της Ιταλίας. Ο χρόνος και οι συνθήκες αυτής της μεταφοράς δεν έχουν εξακριβωθεί. Μία παράδοση τη συνδέει με την εποχή του Ιουλιανού του Παραβάτη, τον 4ο αιώνα, ενώ άλλη την τοποθετεί στον 8ο αιώνα, κατά την Εικονομαχία. Στη δεύτερη εκδοχή αναφέρεται ότι ένας πρεσβύτερος ονόματι Urio μετέφερε στην Πάδοβα τα λείψανα του Λουκά και του Αποστόλου Ματθία, για να τα προστατεύσει. Πρόκειται, ωστόσο, για παραδόσεις σχετικά με τη διαδρομή των λειψάνων και όχι για οριστικά εξακριβωμένα ιστορικά γεγονότα.

Σημαντικός σταθμός στην ιστορία τους είναι το 1177, όταν καταγράφεται η ανεύρεση των λειψάνων που αποδόθηκαν στον Ευαγγελιστή Λουκά στον χώρο της Αγίας Ιουστίνας. Οι αγιολογικές αφηγήσεις συνδέουν την ανεύρεση με όνειρα, εμφανίσεις και ευωδία. Το 1313 κατασκευάστηκε η περίτεχνη μαρμάρινη σαρκοφάγος για τη φύλαξή τους.

Το 1354, ο Κάρολος Δ΄, βασιλιάς της Βοημίας, παρέλαβε το κρανίο που τιμάται ως εκείνο του Ευαγγελιστή. Αυτό μεταφέρθηκε στην Πράγα και φυλάσσεται στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Βίτου. Το υπόλοιπο λείψανο παρέμεινε στην Πάδοβα, στον ναό της Αγίας Ιουστίνας.

Πολλούς αιώνες αργότερα, το 1992, ο τότε Μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας Ιερώνυμος υπέβαλε αίτημα να παραχωρηθεί μέρος του λειψάνου στη Θήβα. Το αίτημα αυτό αποτέλεσε αφορμή για την επιστημονική εξέταση των λειψάνων, με τη συγκατάθεση της τοπικής εκκλησιαστικής αρχής και της μοναστικής αδελφότητας.

Στις 17 Σεπτεμβρίου 1998 ανοίχθηκε η μαρμάρινη σαρκοφάγος. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε ενόψει του Μεγάλου Ιωβηλαίου του 2000 και στο πλαίσιο της επιθυμίας για στενότερη επικοινωνία μεταξύ Ανατολής και Δύσεως. Στο εσωτερικό βρέθηκε μολύβδινη λάρνακα με ανθρώπινο σκελετό σε καλή κατάσταση διατήρησης.

Την επιστημονική επιτροπή διηύθυνε ο καθηγητής Vito Terribile Wiel Marin. Σύμφωνα με την παρουσίαση των πορισμάτων στο ενημερωτικό έντυπο της Μονής, ο σκελετός ανήκε σε ηλικιωμένο άνδρα, περίπου 70–85 ετών, με εκτιμώμενο ύψος 1,63 μ. Απουσίαζαν το κρανίο, η δεξιά ωλένη και ορισμένα μικρότερα οστά. Καταγράφηκαν επίσης οστεοπόρωση και σοβαρή αρθροπάθεια της σπονδυλικής στήλης, ενώ αλλοιώσεις των πλευρών ερμηνεύθηκαν ως ενδείξεις πνευμονικού εμφυσήματος.

Για τη συγκριτική εξέταση μεταφέρθηκε προσωρινά από την Πράγα και το κρανίο. Οι εξεταστές έκριναν ότι ανήκε στον σκελετό της Πάδοβας, βάσει της ανατομικής αντιστοιχίας του με τον πρώτο αυχενικό σπόνδυλο, τον άτλαντα.

Πορίσματα των ερευνών παρουσιάστηκαν σε διεθνές συνέδριο στην Πάδοβα τον Οκτώβριο του 2000. Το 2001 δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences ειδική μελέτη του μιτοχονδριακού DNA των λειψάνων.

Η γενετική ανάλυση, στο πλαίσιο των πληθυσμιακών συγκρίσεων που πραγματοποιήθηκαν, ευνοούσε τη συριακή έναντι της ελληνικής προέλευσης, χωρίς όμως να αποκλείει προέλευση από την Ανατολία.

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2000, αντιπροσωπεία από την Πάδοβα παρέδωσε στον Μητροπολίτη Ιερώνυμο τμήμα πλευράς από το λείψανο, για να κατατεθεί στη Θήβα, στον τόπο όπου βρίσκεται και τιμάται ο αρχικός τάφος του Ευαγγελιστή.

Θα ήθελα να ολοκληρώσω με μία συγκινητική αναφορά. Σε συνέντευξη του μοναχού Giulio Pagnoni, ο οποίος είχε παρακολουθήσει την έρευνα, σημειώνεται ότι η μορφολογία των οστών των ποδιών υποδήλωνε άνθρωπο που είχε περπατήσει πολύ στη ζωή του. Η εικόνα των καταπονημένων ποδιών μπορεί να γίνει αφορμή πνευματικού στοχασμού: να μας θυμίσει τους κόπους της αποστολικής διακονίας και να μας καλέσει να αναρωτηθούμε πόσο πρόθυμα προσφέρουμε κι εμείς τις δυνάμεις μας στην αγάπη του Χριστού και στη διακονία του πλησίον.

«Ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων εἰρήνην, τῶν εὐαγγελιζομένων τὰ ἀγαθά!» (Ρωμ. ι΄ 15).

Μητροπολίτης Νεκτάριος Τσίλης 

Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026

Μείνε στην προσευχή...

«Μην απελπίζεσαι. Ο Χριστός δεν ήρθε για τους τέλειους, αλλά για τους πληγωμένους, τους κουρασμένους, τους απογοητευμένους. Εκεί όπου εσύ βλέπεις σκοτάδι, ο Χριστός ανάβει φως. Μείνε στην προσευχή και η ελπίδα θα ανθίσει πάλι στην καρδιά σου»

Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης

Κάθε ἄνθρωπος βλέπει στοὺς ἄλλους...

Ἀποκαλύφθηκε στὴν ψυχή του αγίου Σιλουανού, ὄχι ἀφηρημένα ἢ διανοητικά, ἀλλὰ ὑπαρξιακά, ὅτι ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι ἡ ρίζα ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν καὶ ὁ σπόρος τοῦ θανάτου· και ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι ταπείνωση. Κατάλαβε , ὅτι ἐκείνη ἡ ἀνεκλάλητα γλυκιὰ καὶ μεγαλειώδης ταπείνωση τοῦ Χριστοῦ, τὴν ὁποία βίωσε κατὰ τὴ στιγμὴ τῆς Ἐμφανίσεως Του, εἶναι ἀναφαίρετο γνώρισμα τῆς θείας ἀγάπης, τοῦ Θείου Εἶναι. Γι’ αὐτὸ, ὅποιος ἐπιθυμεῖ νὰ ἑνωθεῖ μὲ τὸν Θεό, πρέπει νὰ ἐνδυθεῖ τὴν ταπείνωση.

Ὁ Γέροντας εἶχε μία ἰδιαίτερη ἄποψη: ὅτι τὸν Θεὸ μπορεῖ νὰ ἀναζητήσει μόνο ἐκεῖνος ποὺ Τὸν γνώρισε καὶ ὕστερα Τὸν ἔχασε. Πίστευε ὅτι κάθε ἀναζήτηση τοῦ Θεοῦ προϋποθέτει κάποια προσωπικὴ γεύση τῆς παρουσίας Του.

Κάθε ἄνθρωπος βλέπει στοὺς ἄλλους μόνο ἐκεῖνο ποὺ ἔχει γνωρίσει γιὰ τὸν ἑαυτό του, μέσα ἀπὸ τὴ δική του πνευματικὴ ἐμπειρία.

Άγιος Σωφρόνιος