Τρίτη 16 Ιουνίου 2026

Ν' αγαπάς πέρα από το θάνατο...

Μοιάζοντας ανθρώπινος

Πώς μοιάζει να είσαι ανθρώπινος

ρώτησε το πουλί

Πραγματικά δεν ξέρω

μοιάζει να είσαι κατάδικος στο δικό σου δέρμα

αλλά να λαχταράς το άπειρο

να είσαι αιχμάλωτος σ' ένα ψίχουλο του χρόνου

αλλά ν' απλώνεις το χέρι για αιωνιότητα

να είσαι αβέβαιος χωρίς ελπίδα

κι ένας ανόητος της ελπίδας

να είσαι ένας κρύσταλλος παγετού

και μια χούφτα από ζεστασιά

να αναπνέεις τον αέρα

να πνίγεσαι άφωνος

να φλέγεσαι

και να 'χεις μια φωλιά από στάχτες

να τρως ψωμί αλλά να 'χεις γιορτή

όταν πεινάς

να πεθαίνεις χωρίς αγάπη

αλλά ν' αγαπάς πέρα από το θάνατο

Όλ' αυτά είναι αστεία είπε το πουλί

πετώντας ανάλαφρα ψηλά στον ουρανό

Anna Kamienska

στα χνάρια των Κελτών αγίων

"Νίνιαν (360-432 μ.Χ.), Κολούμπα (521-597 μ.Χ.), Μπρένταν (484-577 μ.Χ.), Κέντιγκερν (518-614 μ.Χ.), Έϊνταν (590-651 μ.Χ.), Κάθμπερτ (634 - 687 μ.Χ.) και οι μαθητές τους, μέχρι να φτάσουμε στον σύγχρονο Γέροντα της Σκωτίας, π. John Maitland Moir (1924–2013). 

Πρόσωπα με ποικίλες μορφές και προελεύσεις, με κοινή βάση όμως Αυτόν, του Οποίου ακολουθούσαν... τοις ίχνεσιν και Τον εμιμούντο, όπως ερμηνεύει το χωρίο ο μέγας Αυγουστίνος, και όργωσαν την χώρα των Κελτών και των Σαξόνων. Όλοι αυτοί οι άγιοι έδρασαν Βιβλικά «ανοίγοντας πηγάδια ύδατος ζωής», για να ποτιστεί το πρόσωπο της γης – των ανθρώπων.

Η εκκλησιαστική κοινότητα του Αγίου Φιλίππου, στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών, θέλησε να ετοιμάσει για όλους μας μια περιοδεία σ’ όλα αυτά... τα πηγάδια, «στα χνάρια των Κελτών αγίων» και να στήσει ένα αποτύπωμα και έναν «γεωγραφικό χάρτη» των ιδρώτων και των αιμάτων των αγίων φωτιστών, που μας κρατούν σε συνειδησιακή επικαιρότητα την διδασκαλία της Εκκλησίας του Χριστού."

Από τον Πρόλογο του π. Θεοδοσίου Μαρτζούχου

Ἡ παραποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς

Οἱ λαϊκοὶ ποὺ πηγαίνουν συχνὰ στὴν Ἐκκλησία πολλὲς φορὲς ἐμποδίζουν τὴ μαρτυρία τῆς Ἐκκλησίας στὸν κόσμο καὶ συνήθως εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἀμφισβητοῦν καὶ ποὺ ἁγιοποιοῦν τὸ status quo. Ἐμφανίζονται κάποτε καὶ κάποιοι λαϊκοὶ ποὺ ζητοῦν ἀπὸ τὸν κληρικὸ μιὰ ριζοσπαστικὴ χριστιανικὴ μαρτυρία, ἀλλὰ αὐτοὶ εἶναι σπάνιοι. Ἡ παρουσία τους συχνὰ ὀφείλεται σὲ κάποιον ἀγώνα ἐπικρατήσεως ἀνάμεσα στὰ μέλη τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητος ἢ μπορεῖ νὰ εἶναι μιὰ ἀποδοκιμασία ἐναντίον τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱεραρχίας.

Ἡ πλειοψηφία τῶν ἐκκλησιαζομένων δὲν νοιάζονται γιὰ τὶς οὐσιαστικότερες ἀπόψεις τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γὰρ τοὺς κληρικούς ποὺ ἐκεῖνοι ὑποστηρίζουν, ἔτσι ὥστε νὰ εἶναι δύσκολο γιὰ ἕναν συνειδητοποιημένο κληρικὸ νὰ ὑπηρετῆ ἕναν ὀργανισμὸ ποὺ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μιὰ προέκταση τοῦ κόσμου. Ἢ μιὰ θλιβερὴ ἀπομίμησή του.

Πολὺ συχνὰ οἱ Ἐκκλησίες εἶναι καθρέφτες τοῦ κόσμου παρὰ ἐλεγκτές του. Οἱ ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας ἐνδιαφέρονται περισσότερο γιὰ τὰ κοσμικά τους συμφέροντα παρὰ γιὰ τὴν ἀφοσίωσή τους στὸ Χριστό. Ὅταν αὐτὸ συμβαίνη, ἡ Ἐκκλησία χάνει τὴ μαρτυρία της καὶ ἀποτυγχάνει στὸ ἔργο της.

Συνήθως ἐκεῖνοι ποὺ ἐκκλησιάζονται τακτικὰ θέλουν τὸν κληρικὸ νὰ εἶναι ὁ ὑπάκουος ἐκκλησιαστικός λογιστής τους, πληκτικός, ὑπερευσεβιστής, καὶ πάνω ἀπ' ὅλα νὰ μὴν ἀπομακρύνεται καθόλου ἀπὸ τὸ στερεότυπο. Ἀποδοκιμάζουν ὁποιαδήποτε οὐσιαστικὴ ἀνάμειξή του στὴν κοινωνικὴ ζωή, γιατὶ τὸν θεωροῦν σὰν ἕναν μισθωμένο χριστιανό, ποὺ τὸν πληρώνουν γιὰ νὰ ἀποφεύγη ἐκεῖνες τὶς παρεκτροπὲς ποὺ δὲν θέλουν νὰ ἀποφύγουν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι.

π. Φιλόθεος Φάρος,

Παπαδοσύνης Μορφή και Παραμόρφωση- εκδ. Αρμός.

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

Θέρος

Όταν λέμε Καλοκαίρι το Καλοκαίρι, ονοματίζουμε μιαν εποχή απ’ αφορμής του τι αίσθηση μας κάνουν οι καιρικές συνθήκες της. Όταν όμως την εποχή την λέμε Θέρος; Τότε χρωματίζουμε την εποχή με την ανθρώπινη πράξη: με την κοινωνική ανθρώπινη πράξη, σε ανταπόκριση προς τις καιρικές συνθήκες της εποχής...

Ο θερισμός είναι εμπειρία αμέτρητων γενεών και πάμπολλων τόπων. Τα πολλά του συμφραζόμενα τον έχουν ανυψώσει σε περιεκτική εικόνα και σε σύμβολο ετοιμότητας (να αδράξεις τη στιγμή), ευθύνης (να κοπιάσεις φιλόπονα) και συνεπειών (θα βρεις μπροστά σου την ποιότητα της σποράς σου). «Να σπέρνετε», λέει ο Θεός μέσω του προφητικού λόγου,

«δικαιοσύνη, ώστε να θερίσετε καρπούς ανάλογους της αγάπης σας. Κάντε καινούργια αρχή, όπως ο αγρότης το καινούργιο του χωράφι ετοιμάζει. […] Αλλά εσείς σπείρατε αδικία κι έτσι τη συμφορά θερίσατε· φάγατε της κακίας σας τον καρπό. Κάνατε του κεφαλιού σας και στηριζόσασταν στο πλήθος των πολεμιστών σας» [1].

Εδώ ανοίγει η βεντάλια της διαφορετικής ευθύνης –πάντως ευθύνης– όλων: ηγεσίας, λαού, ελίτ. Ο βασιλιάς σας, είπε ο προφήτης,

«θα παίρνει άλλους για να οργώνουν τα χωράφια του, να θερίζουν τα σπαρτά του. [...] Θ’ αρχίσετε τότε να παραπονιέστε στον Κύριο για το βασιλιά σας, που εσείς τον εκλέξατε να σας κυβερνάει, αλλά ο Κύριος δε θα σας απαντάει» [2].

Και οι ελίτ ψέγονται με γλώσσα αποκαλυπτική, καθηκόντως οξεία, για να ‘ναι διαυγής η διάκριση στραβού και ίσιου:

«Κλάψτε με γοερές κραυγές για τα βάσανά σας, που όπου να ’ναι έρχονται. [...] Κραυγάζει ο μισθός των εργατών που θέρισαν τα χωράφια σας κι εσείς τους τον στερήσατε· και οι κραυγές των θεριστών έφτασαν ως στ’ αυτιά του παντοδύναμου Κυρίου» [3].

Συχνά άλλος σπέρνει κι άλλος θερίζει [4], ταυτόχρονα ωστόσο ο κορυφαίος γεννήτορας των εκπλήξεων, ο ζωντανός Θεός, παραμένει ο ίδιος και σπορέας και θεριστής [5]. Στην δε Αποκάλυψη μία από τις δυνατότερες σκηνές εσχατολογικής κρίσης είναι η αλληγορική σκηνή του αγγέλου με το κοφτερό δρεπάνι την ώρα του θερισμού όλης της γης [6], σκηνή που εκτρέφει το ανθρώπινο χρέος για επίγνωση της κρισιμότητας και της ευθύνης των επιλογών – μακριά από ερμηνείες που την εργαλειοποιούν (την εν λόγω σκηνή) σταυροφορικά. Πλέον, κρίσιμη ώρα είναι κάθε ώρα: «Σηκώστε τα μάτια σας και κοιτάξτε τα χωράφια. Ασπροκοπούν από τα στάχυα τα ώριμα, έτοιμα κιόλας για το θερισμό» [7]...

Όλα αυτά δεν έχουν να κάνουν μόνο με διαπιστώσεις. Έχουν οπωσδήποτε να κάνουν και με μια θεμελιώδη ευχή: Μακάρι οι κόποι μας να είναι κόποι με νόημα (κάθε κόπος γαρ δεν σημαίνει αυτόματα κόπο της προκοπής). Αν είναι όντως με νόημα, τότε «όσοι με δάκρυα σπέρνουνε, θα χαίρονται στο θερισμό» [8].

Θ.Ν.Π.

[1] Ωσηέ 10:12-13. Βλ. και Παροιμ. 22:8, Γαλ. 6:6-9. Οι μεταφράσεις των Βιβλικών κειμένων, από τις εκδόσεις της Βιβλικής Εταιρίας (Παλαιάς Διαθήκης 1997 και Καινής Διαθήκης 1989).

[2] 1 Σαμουήλ 8:12-18.

[3] Ιακ. 5: 1-4.

[4] Ιω. 4: 37.

[5] Μάρκ. 4:3-20, 26-29. Λουκ. 8:5 εξ.

[6] Αποκ. 14:14-19.

[7] Ιω. 4:35, Ματθ. 9:38.

[8] Ψαλμ. 165: 5.