Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς εκοιμήθη σε ηλικία 84 ετών και ετάφη στη Θήβα της Βοιωτίας. Κατά το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Κωνσταντινούπολη και κατατέθηκαν στον Ναό των Αγίων Αποστόλων. Τη μεταφορά στην Κωνσταντινούπολη μνημονεύει ήδη ο Ιερώνυμος.
Από την Κωνσταντινούπολη τα λείψανα έφθασαν αργότερα στην Πάδοβα της Ιταλίας. Ο χρόνος και οι συνθήκες αυτής της μεταφοράς δεν έχουν εξακριβωθεί. Μία παράδοση τη συνδέει με την εποχή του Ιουλιανού του Παραβάτη, τον 4ο αιώνα, ενώ άλλη την τοποθετεί στον 8ο αιώνα, κατά την Εικονομαχία. Στη δεύτερη εκδοχή αναφέρεται ότι ένας πρεσβύτερος ονόματι Urio μετέφερε στην Πάδοβα τα λείψανα του Λουκά και του Αποστόλου Ματθία, για να τα προστατεύσει. Πρόκειται, ωστόσο, για παραδόσεις σχετικά με τη διαδρομή των λειψάνων και όχι για οριστικά εξακριβωμένα ιστορικά γεγονότα.
Σημαντικός σταθμός στην ιστορία τους είναι το 1177, όταν καταγράφεται η ανεύρεση των λειψάνων που αποδόθηκαν στον Ευαγγελιστή Λουκά στον χώρο της Αγίας Ιουστίνας. Οι αγιολογικές αφηγήσεις συνδέουν την ανεύρεση με όνειρα, εμφανίσεις και ευωδία. Το 1313 κατασκευάστηκε η περίτεχνη μαρμάρινη σαρκοφάγος για τη φύλαξή τους.
Το 1354, ο Κάρολος Δ΄, βασιλιάς της Βοημίας, παρέλαβε το κρανίο που τιμάται ως εκείνο του Ευαγγελιστή. Αυτό μεταφέρθηκε στην Πράγα και φυλάσσεται στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Βίτου. Το υπόλοιπο λείψανο παρέμεινε στην Πάδοβα, στον ναό της Αγίας Ιουστίνας.
Πολλούς αιώνες αργότερα, το 1992, ο τότε Μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας Ιερώνυμος υπέβαλε αίτημα να παραχωρηθεί μέρος του λειψάνου στη Θήβα. Το αίτημα αυτό αποτέλεσε αφορμή για την επιστημονική εξέταση των λειψάνων, με τη συγκατάθεση της τοπικής εκκλησιαστικής αρχής και της μοναστικής αδελφότητας.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 1998 ανοίχθηκε η μαρμάρινη σαρκοφάγος. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε ενόψει του Μεγάλου Ιωβηλαίου του 2000 και στο πλαίσιο της επιθυμίας για στενότερη επικοινωνία μεταξύ Ανατολής και Δύσεως. Στο εσωτερικό βρέθηκε μολύβδινη λάρνακα με ανθρώπινο σκελετό σε καλή κατάσταση διατήρησης.
Την επιστημονική επιτροπή διηύθυνε ο καθηγητής Vito Terribile Wiel Marin. Σύμφωνα με την παρουσίαση των πορισμάτων στο ενημερωτικό έντυπο της Μονής, ο σκελετός ανήκε σε ηλικιωμένο άνδρα, περίπου 70–85 ετών, με εκτιμώμενο ύψος 1,63 μ. Απουσίαζαν το κρανίο, η δεξιά ωλένη και ορισμένα μικρότερα οστά. Καταγράφηκαν επίσης οστεοπόρωση και σοβαρή αρθροπάθεια της σπονδυλικής στήλης, ενώ αλλοιώσεις των πλευρών ερμηνεύθηκαν ως ενδείξεις πνευμονικού εμφυσήματος.
Για τη συγκριτική εξέταση μεταφέρθηκε προσωρινά από την Πράγα και το κρανίο. Οι εξεταστές έκριναν ότι ανήκε στον σκελετό της Πάδοβας, βάσει της ανατομικής αντιστοιχίας του με τον πρώτο αυχενικό σπόνδυλο, τον άτλαντα.
Πορίσματα των ερευνών παρουσιάστηκαν σε διεθνές συνέδριο στην Πάδοβα τον Οκτώβριο του 2000. Το 2001 δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences ειδική μελέτη του μιτοχονδριακού DNA των λειψάνων.
Η γενετική ανάλυση, στο πλαίσιο των πληθυσμιακών συγκρίσεων που πραγματοποιήθηκαν, ευνοούσε τη συριακή έναντι της ελληνικής προέλευσης, χωρίς όμως να αποκλείει προέλευση από την Ανατολία.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2000, αντιπροσωπεία από την Πάδοβα παρέδωσε στον Μητροπολίτη Ιερώνυμο τμήμα πλευράς από το λείψανο, για να κατατεθεί στη Θήβα, στον τόπο όπου βρίσκεται και τιμάται ο αρχικός τάφος του Ευαγγελιστή.
Θα ήθελα να ολοκληρώσω με μία συγκινητική αναφορά. Σε συνέντευξη του μοναχού Giulio Pagnoni, ο οποίος είχε παρακολουθήσει την έρευνα, σημειώνεται ότι η μορφολογία των οστών των ποδιών υποδήλωνε άνθρωπο που είχε περπατήσει πολύ στη ζωή του. Η εικόνα των καταπονημένων ποδιών μπορεί να γίνει αφορμή πνευματικού στοχασμού: να μας θυμίσει τους κόπους της αποστολικής διακονίας και να μας καλέσει να αναρωτηθούμε πόσο πρόθυμα προσφέρουμε κι εμείς τις δυνάμεις μας στην αγάπη του Χριστού και στη διακονία του πλησίον.
«Ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων εἰρήνην, τῶν εὐαγγελιζομένων τὰ ἀγαθά!» (Ρωμ. ι΄ 15).
Μητροπολίτης Νεκτάριος Τσίλης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου