«Καλά το θέρος...»

«Όπως και να 'ναι σε απεκδέχομαι Ιησού Χριστέ, καλά το θέρος ή την άνοιξη αλλά και μέσα στο χειμώνα…» (Τάκης Παπατσώνης*)

*Ένας σπουδαίος στίχος του μεγάλου ποιητή μας, που με μοναδικό τρόπο φανερώνει αυτό που χιλιάδες σελίδες, θεολογίας προσπάθησαν να πουν. Ότι ο μεγάλος πειρασμός του ανθρώπου, είναι να παραμείνει πιστός, όχι μονάχα όταν όλα πηγαίνουν καλά στην ζωή του, αλλά κυρίως όταν έρχεται η βαρυχειμωνιά των δοκιμασιών και τα πράγματα δεν έρχονται έτσι όπως τα περιμέναμε. Τότε δοκιμάζεται η πίστη μας, στο Θεό στους ανθρώπους στο εαυτό μας. Στα δύσκολα..."αλλά και μέσα στο χειμώνα..". Τότε η μένουμε πιστοί στην αγάπη Του ή τον προδίδουμε στην συκή του φόβου και του θέλω μας.

π. λίβυος

Ο Προφήτης Ηλίας και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Πρώτον να θυμίσω απλώς τη γνωστή σε όλους μας Πίστη του Παπαδιαμάντη προς τον Ιησού  Χριστό, την Υπεραγία Θεοτόκο και τους Αγίους μας, καθώς και την Αγάπη του για την Ελλάδα, τον Πολιτισμό και την Παράδοση της. Δίκαια πολλοί τον αποκάλεσαν «Άγιο των Γραμμάτων μας».

Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, το 1989, στην ομιλία του σε φοιτητές της Μητροπόλεως Δημητριάδος σημείωσε: «Τους ήρωες του τους αναζητεί στις ρίζες της ελληνικής μας παράδοσης και τους διαζωγραφίζει ποικιλόμορφα, χωρίς μυθοπλαστική φαντασία που εξωραϊζει. Θέλει τον Έλληνα γνήσιο και αυθεντικό, χωρίς ψιμύθια. Πιστεύει στις ελληνορθόδοξες παραδόσεις […]. Ο Παπαδιαμάντης είναι ως προς την πίστη Ορθόδοξος και ως προς την ιδεολογία Ρωμιός» (1).

Ο καθηγητής Παντελής Β. Πάσχος γράφει από την πλευρά του: «Ο Παπαδιαμάντης ήταν ακέραιος χριστιανός και ολόκληρος Έλληνας. Δεν αφορίζει κανέναν από τον ιερό χώρο του, που είναι ελληνικός και ορθόδοξος” αρκεί να μην είναι ψεύτικος και αιρετικός σαν έλληνας ή σαν χριστιανός» (2). Και ο σημαντικός χριστιανός ποιητής και διανοούμενος Γιώργος Σαραντάρης τόνισε σε συνέντευξη του στο περιοδικό «Μακεδονικές Ημέρες»: «…Και θέλω να τονίσω και τούτο, ύστερα από τον Παπαδιαμάντη δε φανερώθηκε μήτε ένας σοβαρός θρησκευτικός πεζογράφος» (3).

Το δεύτερο που σημειώνω είναι ότι αγαπούσε τον Προφήτη Ηλία, όπως όλους τους Αγίους. Για τον Προφήτη Ηλία είχε γράψει και ορισμένα μικρά τροπάρια, απόστιχα του Μικρού εσπερινού εις την εορτήν του. Κατά τον Βαλέτα (4): «Αυτά τα μικρά τροπάρια εις ήχον β” προς το «Οίκος του Εφραθά…», τα σύνθεσε ο Ππδ. χωρίς να κοπιάσει καθόλου και μέσα σε λίγη ώρα κατά τα τελευταία του χρόνια, όταν κάποτε είχε πάει στο πανηγύρι του Προφήτου Ηλία, που το μοναστηράκι του βρίσκεται σε μια όμορφη αγναντερή τοποθεσία […]. Τάγραψε για να συμπληρώσει με αυτά την παλιά ασματική ακολουθία του Προφήτη, από την οποία λείπει ο μικρός Εσπερινός».

Παραθέτουμε τα εν λόγω απόστιχα (5):

Ήχος β” Οίκος του Εφραθά

Ου πυρ, ου συσσεισμός, ουχί σφοδρόν σε πνεύμα, αύρα λεπτή δε μάκαρ, ανέδειξε θεόπτην, Ηλία μεγαλώνυμε.

Στίχ. Μη άπτεσθε των χριστών μου

Αύρα τον εν λεπτή, ιδόντα Θεού δόξαν, ως ζηλωτήν Κυρίου, θεσπέσιον Προφήτην, υμνούμεν οι θεόφρονες.

Στιχ. Συ ιερεύς εις τον αιώνα

Σε ο Μονογενής, Υιός ο της Παρθένου, Θεός σεσαρκωμένος, παρέστησε τρισμάκαρ εν Θαβωρίω μάρτυρα.

Δόξα, και νυν. Θεοτοκίον. Παλαιόν

Δέσποινα αγαθή, τας αγίας σου χείρας, προς τον Υιόν σου άρον, τον φιλόψυχον Πλάστην, οικτειρήσαι τους δούλους σου.

Ένας από τους λόγους που ο Παπαδιαμάντης εκτιμούσε πολύ τον Προφήτη Ηλία ήταν πως ο ίδιος ο Θεός μιλούσε μαζί του. Σε άρθρο του, που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Φόρμιγξ» (6) το 1901, γράφει για το πώς παρουσιάστηκε ο Κύριος στον Προφήτη Ηλία. Στην αρχή γράφει το τροπάριο «Αύρα πραεία υπέδειξε, και λεπτοτάτη Κύριον σοί Ηλιού, Θεώ ζηλούντι παντοκράτορι, ουχί πνεύμα βίαιον, ου συσσεισμός, ουδέ πυρ εκδειματούν” διο Ιησού τω πράω ψάλλομεν…» και μετά σημειώνει ότι ο Θεός δεν φανερώθηκε «ως εγκόσμιος δυνάστης και κατακτητής, ως Ταμερλάνος, ούτε ως Ναπολέων ή μυριόπλουτος Κροίσος, ούτε ως επιστήμων και σοφός όπως ήταν ο Αρχιμήδης», αλλά ως πράος ταπεινός Ιησούς. Αυτό, γράφει ο κυρ Αλέξανδρος, «προεσήμανε η θεοφάνεια, η γενομένη εις τον Θεσβίτην Ηλίαν επί του όρους Χωρήβ. Ο Θεός εφανερώθη εις τον Προφήτην όχι εν τω πνεύματι τω βιαίω, όχι εν τω συσσεισμώ, όχι εν πυρί, αλλ” εν φωνί αύρας λεπτής. Και η φωνή της αύρας της λεπτής είναι η φωνή του πράου Ιησού, είναι η φωνή του Ευαγγελίου» (7).

Το τρίτο σημείο είναι η σχέση του Παπαδιαμάντη με τον Προφήτη Ηλία δια μέσου του μαθητού του Προφήτη Ελισαίου. Είναι γνωστό πως στο ναϊσκο που βρίσκεται στο Μοναστηράκι και που είχε καταστραφεί και μετά από κόπους πολλούς της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών και προσωπικά του Προέδρου της, καθηγητού κ. Φώτη Δημητρακόπουλου ανιδρύθηκε, έψελνε με τον πρώτο εξάδελφο του Αλέξανδρο Μωραϊτίδη, με ιερέα τον Άγιο Νικόλαο τον Πλανά. Ο Μωραϊτίδης φιλοπόνησε και «Ακολουθία πανηγυρική του Αγίου Ενδόξου Προφήτου Ελισσαίου μετά Παρακλητικου Κανόνος», η οποία έτυχε της εγκρίσεως της Ιεράς Συνόδου, που του εξέφρασε και «τον δίκαιο Αυτής έπαινον» (8).

Ο Μωραϊτίδης διηγείται ένα χαριτωμένο περιστατικό για το πώς θεώρησε ότι η Ακολουθία που έγραψε ήταν πετυχημένη:

«Εκεί που ένας ύπνος ελαφρός ήρχισε γλυκά – γλυκά να κλείη τα βλέφαρα μου, να και έρχεται, μου εφάνη (9), ο Παπαδιαμάντης, φαιδρός, γελαστός, με τα μαύρα τα μάτια του γεμάτα χαράν, με τον μαύρον του πώγωνα στιλπνόν, όπως ήτο συνήθως επάνω εις τους μεγάλους και εξαιρετικούς ενθουσιασμούς του, και με την άχρουν φωνήν του με συναρπάζει, ή μάλλον με το αρχικόν εκείνο ύφος του:

-Σήκω Αλέκο! Σήκω να πάμε στον Προφήτην να ψάλωμεν τον Κανόνα…

Σημειώσατε ότι τους Κανόνας της εορτής εις τας Αγρυπνίας εψάλαμεν πάντοτε ημείς οι δύο. Δεξιά εκείνος, αριστερά εγώ. Οι ψάλται, όσον υπερφίαλοι και αν ήσαν δια την τέχνην των, όταν ήρχετο η σειρά των Κανόνων, μας παρεχώρουν τα στασίδια των, και ίσταντο παρά την είσοδον ενθουσιώντες με το χορευτικόν ιδίωμα του Παπαδιαμάντη, όστις ψάλλων τα τροπάρια, τα οποία ήξευρεν απέξω πάντοτε σχεδόν, εχόρευεν ολόκληρος μαζύ με το στασίδιον του…

Επετάχθην πάραυτα από την κλίνην με τα μάτια μου γεμάτα δάκρυα, και με μιαν χαράν ότι η Ασματική μου σύνθεσις επέτυχε.

Και δεν εψεύσθην».

Πολλά από τα τροπάρια του Μωραϊτίδη για τον Προφήτη Ελισαίο έχουν αναφορά στον Προφήτη Ηλία. Αναφέρω δύο από τον Μικρό Εσπερινό:

«Ότε ω Προφήτα θεσπέσιε, Ηλιού ο ζηλωτής, εκάλεσε σε επ” αυτόν, τον αγρόν καταλιπών, και αροτήρας ενταυτώ, συντόνως, τούτω μάκαρ ηκολούθησας, και έσχες πνευματέμφορον διδάσκαλον, μυούντα σε τα απόρρητα, του θείου Πνεύματος λόγια, και ένθεον, ανυψούντα σου το φρόνημα».

«Ότε εν πυρίνω τω άρματι, διφρηλάτης ο Ηλίας απεχώρει εκ της γης, ηξιώθης θεομάκαρ, Ελισσαίε κατιδείν, μετάρσιον, τον θείον σου διδάσκαλον, δωρούντα, μηλωτήν σοι την αοίδιμον, προς δε διπλήν την του Πνεύματος, χάριν δι” ης και διέτεμες Ιορδάνην, και αβρόχως διεπέρασας».

Τελειώνω με το τέταρτο σημείο, που θέλω να σημειώσω. Ο Παπαδιαμάντης στα λογοτεχνήματα του τοποθετεί τα ξωκκλήσια, τα ασκηταριά ή τα μοναστήρια του Προφήτη Ηλία σε πολύ όμορφα, παραδεισένια μέρη. Στο διήγημα του «Ο πατήρ Διονύσιος» γράφει ότι ο γέροντας είχε ασκηταριό» επί του γραφικωτάτου μικρού βουνού του Προφήτου Ηλιού» (10). Στη «Φόνισσα» γράφει πως την είχαν κυνηγήσει «εις το οροπέδιον του Προφήτη Ηλία, με τας πελωρίους πλατάνους και την πλουσίαν βρύσιν» (11). Στο διήγημα του «Έρημο μνήμα» ο νέος που είχε μισέψει για χρόνια στην Αμερική και γύρισε πίσω άρρωστος ζήτησε από τον πατέρα του να τον πάει στον «Άι Λια» γιατί είχε την πίστη ότι ο Άγιος θα τον έκανε καλά αν πήγαινε κοντά του, και κοντά στη βρύση και στα πλατάνια που υπήρχαν εκεί (12). Και στο «Αγγέλιασμα» πάλι ο Άι Λιάς βρίσκεται ψηλά, με πλατάνια να τον περιτριγυρίζουν και νερά να τρέχουνε κοντά του (13).

Παραπομπές – Σημειώσεις 1.

Χριστοδούλου Παρασκευαϊδη, Μητροπολίτου Δημητριάδος «Ερέθισμα Αυτοσυνειδησίας, ο ακέραιος και επίκαιρος Παπαδιαμαντικός λόγος», ομιλία προς φοιτητές, Αθήναι, 1989, σελ. 16. 2.

Παντελή Β. Πάσχου «Θυσία Αινέσεως», Άρθρο εις περ. «Οι Τρεις Ιεράρχαι», επετειακό τεύχος Ιουλίου – Δεκεμβρίου 2001, αρ.φυλ. 1511, σελ. 69. 3.

Γιώργου Σαραντάρη «Έργα», 1ος Τόμος, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ηράκλειο, 2001, σελ. 267. Πρόκειται για απαντήσεις του Σαραντάρη σε ερωτήματα περί της ελληνικής λογοτεχνίας την εικοσαετία 1917 – 1937, που του έθεσε το λογοτεχνικό περιοδικό της Θεσσαλονίκης «Μακεδονικές Ημέρες» και που δημοσιεύτηκαν στο Τεύχος του Ιανουαρίου 1938. 4.

Βαλέτα Άπαντα Παπαδιαμάντη Ε” Τόμος σελ. 641. 5.

Αλεξ. Παπαδιαμάντη «Άπαντα», Εκδ. «Δόμος», Πρώτη Έκδοση, 1988, Ε” Τόμος, σελ. 49. 6.

Δεκαπενθήμερο περιοδικό που ασχολείτο με τη βυζαντινή μουσική και όχι μόνο. Κατά την Α” περίοδο (1901 – 1904) εκδότες ήσαν οι Γερμανός Κυριαζής, Ι. Τσώκλης και Π. Τζανέας. Κατά την Β” Περίοδο ( 1905-1912) εκδότης ήταν ο Ι. Τσώκλης και εκδιδόταν και παράρτημα λειτουργικόν, με «τα παρά των διακόνων, ιερέων και ιεροψαλτών ψαλλόμενα λειτουργικά, κατά το ύφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας», υπό την επιμέλεια του Κ.Α. Ψάχου. 7.

Αυτ. Ε” Τόμος, σελ. 232-233. 8.

Βλ. σχ. Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών «Ο Άγιος Ελισαίος – Ο Ιερός Ναός στο Μοναστηράκι και η Ακολουθία του Αλ. Μωραϊτίδη». Επιμέλεια Φωτίου Α. Δημητρακόπουλου. 9.

Η Ακολουθία γράφτηκε το 1925 και ο Παπαδιαμάντης είχε κοιμηθεί το 1911. 10.

Αυτ. Ε” Τόμος, σελ. 330. 11.

Αυτ. Γ” Τόμος σελ. 418. 12.

Αυτ. Δ” Τόμος σελ. 361. 13.

Αυτ. Δ” Τόμος, σελ. 395 14.

Κηρύκου και Ιουλίττης «εις Κοπάνους»

Την ερχόμενη Παρασκευή 15 Ιουλίου, η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των Αγίων Μαρτύρων Κηρύκου και Ιουλίττης της μητρός αυτού.

Στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου «εις Κοπάνους», όπου φυλάσσεται τεμάχιο του ιερού λειψάνου του Αγίου Κηρύκου, την Πέμπτη 14 Ιουλίου, στις 19.00 μ.μ., θα ψαλεί Μέγας Εσπερινός με Αρτοκλασία, ενώ την κυριώνυμο ημέρα της εορτής, στις 07.00 π.μ., ο Όρθρος και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία.

Στην Αγία Μαρίνα...

Με αφορμή τη μνήμη της Αγίας ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Μαρίνης, στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνης της πόλης μας θα πραγματοποιηθούν λατρευτικές εκδηλώσεις, σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:

Τετάρτη, 13/7:

7:00 μ.μ. Εσπερινός & Ιερά Παράκληση στην Αγία Μαρίνα

Πέμπτη, 14/7:

7:00 μ.μ. Εσπερινός & Χαιρετισμοί στην Αγία Μαρίνα

Παρασκευή, 15/7:

8:00 μ.μ. Ιερό Ευχέλαιο

Σάββατο, 16/7:

7:00 π.μ. Όρθρος-Θεία Λειτουργία–Αγιασμός

8:00 μ.μ. Πανηγυρικός Εσπερινός μετ' αρτοκλασίας

9:30 μ.μ. Λιτάνευση της Ιεράς Εικόνος

11:00 μ.μ. Ιερά Αγρυπνία

Κυριακή, 17/7:

7:00 π.μ. Όρθρος– Αρχιερατική Θεία Λειτουργία

(Της αγίας ενδόξου μεγαλομάρτυρος Μαρίνης)
7:00 μ.μ. Εσπερινός & Ιερά Παράκληση στην Αγία Μαρίνα

Μνήμη Οσίου Παϊσίου

Με τέσσερις Αγρυπνίες θα τιμηθεί στην Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων η δεύτερη μνήμη του Οσίου Πατρός ημών Παϊσίου του Αγιορείτου, που εντάχθηκε στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας με απόφαση της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου στις αρχές του 2015.

Οι Αγρυπνίες θα τελεσθούν τη Δευτέρα 11 Ιουλίου στους Ιερούς Ναούς Αγίου Αθανασίου «της Μητρόπολης», Κοιμήσεως της Θεοτόκου «Αρχιμανδρείου», της του Θεού Σοφίας Ανατολής και Αγίου Βασιλείου Νεοκαισαρείας, στις 21.00 μ.μ.

Αγρυπνία θα τελεσθεί την ίδια μέρα και στην Ιερά Μονή Γεννήσεως της Θεοτόκου Ασπραγγέλων, στις 20.00 μ.μ., στην οποία θα χοροστατήσει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Μάξιμος.

«Δεύτε του Χριστού ο μελισσών»

Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καστορίας κ. Σεραφείμ

«Δεύτε του Χριστού ο μελισσών· Δεύτε φιλομάρτυρες πάντες, νυν εορτάσωμεν, την κοινήν πανήγυριν Νεομαρτύρων Χριστού· ούτοι γαρ ανεδείχθησαν, υστέροις εν χρόνοις, δόξα και στερέωμα της ημών πίστεως· γένους ημετέρου προστάται· πάντων ασθενών ιατήρες, και των θλιβομένων παρακλήτορες»1.

Με αυτούς τους λόγους, ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης εγκωμιάζει τους Αγίους Νεομάρτυρες, των οποίων την ετήσια σύναξη εορτάζει η Εκκλησία μας.

Τρίτη Κυριακή από την εορτή των Αγίων Πάντων και ο ιερός συναξαριστής μάς σημειώνει : «Μνήμη πάντων των αγίων νεοφανών του Χριστού μαρτύρων των μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως μαρτυρησάντων»2.

Είναι τα πρόσωπα εκείνα που στο ζοφερό χειμώνα της δουλείας δεν δέχθηκαν να αρνηθούν την πίστη στο πρόσωπο του Χριστού και την ιδιότητα του Χριστιανού και έτσι, πλήρωσαν την άρνησή τους με φρικτά βασανιστήρια και στο τέλος με την ίδια τους τη ζωή.

Η εμφάνιση τους κατά τη δύσκολη και σκοτεινή εκείνη περίοδο που «όλα τά ‘σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά»3 , φανερώνει συγχρόνως και την ταυτότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας, της μόνης Εκκλησίας, αφού δεν υπάρχουν άλλες Εκκλησίες, παρά μόνο αυτή, ως η «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία», καθώς ομολογούμε στο Σύμβολο της Πίστεως. Και η ταυτότητα της Εκκλησίας μας δεν ήταν άλλη παρά η ίδια με αυτήν της αρχαίας Εκκλησίας των παλαιών Μαρτύρων. Έτσι η Ορθοδοξία είναι η φυσική συνέχεια της χριστιανικής αρχαιότητος με την οποία συνδέεται οργανικά και αδιάσπαστα. Και, όπως τότε υπήρχε το ενθουσιαστικό στοιχείο που διέκρινε τους Μάρτυρες, έτσι και τώρα, το ίδιο στοιχείο εμφανίζεται στα πρόσωπα των Νεομαρτύρων, οι οποίοι με τη θεληματική τους προσέλευση στο μαρτύριο φανερώνουν ότι ο Χριστός «χθες και σήμερον ο αυτός και εις τους αιώνας»4.

Τον ακριβή αριθμό των Νεομαρτύρων δεν τον γνωρίζουμε μέχρι σήμερα εξαιτίας των ιδιαιτέρων συνθηκών που επικρατούσαν τότε, της έλλειψης ελεύθερης επικοινωνίας αλλά και του δισταγμού της Εκκλησίας να ανακηρύξει επίσημα έναν Νεομάρτυρα ως Άγιο για να μην ερεθίσει τους κατακτητές.

Τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα στολίζουν την αγία τους μορφή.

Πρώτον. Στον ευρύ κατάλογο των Νεομαρτύρων υπάρχουν όχι μόνο Κληρικοί και Μοναχοί, αλλά και πολλοί λαϊκοί και απλοί άνθρωποι της καθημερινής ζωής, άνδρες και γυναίκες, που έκαναν διάφορα επαγγέλματα. Έχουμε Νεομάρτυρες με την ιδιότητα του παντοπώλη, του κηπουρού, του ναύτη, του εμπόρου, του γουναρά, του ζωγράφου, του κτίστη, του ψαρά. Είναι οι άνθρωποι της καθημερινότητας οι οποίοι ήταν στολισμένοι με τη σεμνότητα και τη σωφροσύνη, την ευλάβεια και την απλότητα, αλλά κυρίως τη θερμή πίστη στο πρόσωπο του Χριστού.

Κι όταν έφθασε η μεγάλη ώρα της μαρτυρίας για το Χριστό, την έδωσαν πρόθυμα μένοντας πιστοί στο βάπτισμα που έλαβαν και στην ιδιότητα που είχαν. Δεν έδιναν σημασία στις υποσχέσεις των κατακτητών και σε όλα εκείνα τα οποία τους προσέφεραν. Έδειχναν την αποστροφή τους στη μουσουλμανική θρησκεία και, με το ζήλο που πυρπολούσε την καρδιά τους, ομολογούσαν το όνομα του Χριστού. Έφθαναν μάλιστα στο σημείο να κάνουν συγχρόνως και ολόκληρη διδασκαλία για την Αγία Τριάδα και το πολίτευμα της Εκκλησίας μας, φωτισμένοι από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος σύμφωνα με το λόγο του Χριστού : «εγώ γαρ δώσω υμίν στόμα και σοφίαν η ου δυνήσονται αντειπείν ουδέ αντιστήναι πάντες οι αντικείμενοι υμίν»5.

Δεύτερον. Τα πρόσωπα αυτά, που έλαμψαν στον καιρό της δουλείας και απετέλεσαν την κύρια αντίσταση απέναντι στον κατακτητή, διέθεταν επίσης τη σταθερότητα. Δεν δείλιαζαν μπροστά στα βασανιστήρια. Τα θεωρούσαν ως μέσα που στερέωναν την πίστη τους και ως μία εκδήλωση αφοσιώσεως στο πρόσωπο του Χριστού. Έτσι, ο Αγιορείτης Άγιος, στους βίους τους οποίους συνέγραψε, θα τονίσει ιδιαιτέρως «το θάρρος, την ευψυχία, την καρτερία, την υπομονή, την αγάπη, τη συγχωρητικότητά τους. Η αγία νεομάρτυς Χρυσή χαρακτηρίζεται αρρενόφρων και γενναιόψυχος. Ο Άγιος Νικήτας ο Νισύριος, αν και έφηβος, είχε γενναίο ανδρικό φρόνημα. ... Στη φυλακή όπου ήταν κρεμασμένη η Αγία Κυράννα έξαφνα έλαμψε φως μέγα καταβαίνον από την σκεπήν, ωσάν αστραπή, το οποίον περικυκλώνοντας το σώμα της μάρτυρος, εξεχύθη και εις όλην την φυλακήν και εφώτιζεν αυτήν ωσάν να έμπαινε μέσα ήλιος… Οι τούρκισσες εφώναζαν ότι το κρίμα της πτωχής Ρωμαίας μας έφθασε και έπεσε αστραπή να μας καύση, ο δε δεσμοφύλαξ έτρεμεν από τον φόβον όλος»6.

Και αυτή η σταθερότητα ήταν αποτέλεσμα της ζωντανής παρουσίας του Χριστού. Η θεϊκή δύναμη έκανε τους Μάρτυρες να χαίρουν τα βασανιστήριά τους και την παραμονή τους στη φυλακή να την παρομοιάζουν με χαροποιό συμπόσιο.

Και ένα τρίτο γνώρισμα είναι η προσφορά τους. Συγκράτησαν τη χριστιανική πίστη και διδασκαλία στα δύσκολα εκείνα χρόνια της υποταγής και της δουλείας. Η θυσία τους προκαλούσε συγκίνηση και δέος στις ψυχές των χριστιανών και ήταν ισχυρότερη από πολλές διδασκαλίες και νουθεσίες.

Η προσφορά τους αυτή δεν ήταν σημαντική μόνο για την Εκκλησία, αλλά συγχρόνως και κυρίως προς το Έθνος. Γιατί απλούστατα ο Ελληνισμός και ο Χριστιανισμός είναι συνυφασμένοι στενά και άρρηκτα. Και εκείνος που έμεινε πιστός και μαρτυρούσε για την πίστη του Χριστού, δεν έχανε και την ιδιότητα του Ρωμιού. Αυτός όμως που γινόταν εξωμότης, δεν έχανε μόνο την πίστη, αλλά και την ιδιότητα του Έλληνα. Γι’ αυτό έχει γραφεί ότι οι Νεομάρτυρες είναι οι πρόμαχοι της ελευθερίας και συγχρόνως της ελληνικής ανεξαρτησίας.

Δεν λύγισαν απ’ το ζυγό και την αιχμαλωσία και πλήρωσαν με τη ζωή τους την άρνησή τους να υποταχθούν στο θέλημα του κατακτητή, όμως ακτινοβολούν στο στερέωμα της ιστορίας και στη Βασιλεία των Ουρανών. Μπορεί στα μάτια των κατακτητών να έμοιαζαν ηττημένοι και θανατωμένοι, στην πραγματικότητα όμως, «το γένος το ασθενές νυν εθριάμβευσε των δυναστών τας αρχάς και τας εξουσίας του σκότους· και οι Μάρτυρες ως ήλιοι λαμπροί λάμπουν μέσα στην νύκτα της δουλείας και ως άγκυρες στέρεες εν καιρώ της τρικυμίας», όπως τους εγκωμιάζει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης7.

Σ’ αυτά τα πρόσωπα οφείλουμε ευγνωμοσύνη, τιμή και σεβασμό. Δεν θα είχαμε την πολυπόθητη ελευθερία από τη σκλαβιά και την τυραννία εάν δεν είχαμε τα πρόσωπα των Νεομαρτύρων, καθώς και όλων των άλλων αγωνιστών που πίστευαν στο Χριστό και έπιασαν τα όπλα «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία».

Τέτοια πρόσωπα χρειάζονται και σήμερα στην κατάξερη εποχή μας και στο βαθύ σκοτάδι της απιστίας, της αθεΐας και της αρνήσεως που μαστίζει τον τόπο μας.

Ας τους παρακαλέσουμε, μαζί με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, να μεσιτεύουν ολόψυχα προς τον Άγιο Θεό ώστε να παρατείνει το έλεός Του για την πατρίδα μας, αλλά και τον κόσμο ολόκληρο.

Ας ασπασθούμε, ακόμη, τα χαριτόβρυτα λείψανά τους, που δέχθηκαν φοβερά βασανιστήρια, με τα οποία «εξέπληξαν τους αγγέλους, τραυμάτισαν τους δαίμονες, λύπησαν τους αλλοπίστους, χαροποίησαν την Εκκλησία του Χριστού, παρηγόρησαν τους αιχμαλώτους αδελφούς τους, αγίασαν τους τόπους στους οποίους μαρτύρησαν, ευλόγησαν τον αέρα με την άνοδο των ψυχών τους»8 και αγιάζουν και εμάς σήμερα με την παρουσία τους.

Άγιοι Νεομάρτυρες, οι εν ουρανοίς ηνωμένοι αλλήλοις, πρεσβεύσατε απαύστως υπέρ των ψυχών ημών.

1 Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, «Νέον Μαρτυρολόγιον», εκδ. «Αστήρ», Έκδ. Γ’, Αθήνα 1961, σελ. 271

2 ο.π., σελ. 270

3 Διονυσίου Σολωμού, «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», στρ. 4

4 Εβρ. 13,8

5 Λουκ. 21,15

6 Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, «Πρακτικά Θεολογικού Συνεδρίου εις τιμήν και μνήμην των Νεομαρτύρων», Θεσσαλονίκη 1988, σελ. 32-33

7 ο.π. σελ. 37-38

8 Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, «Νέον Μαρτυρολόγιον», εκδ. «Ιερά Καλύβη Άγιος Σπυρίδων Α’», Νέα Σκήτη – Άγιον Όρος 2012, σελ. 28.

Πηγή: www.imkastorias.gr

Ευχέλαιο

Το ιερό μυστήριο του Ευχελαίου θα τελεσθεί σήμερα, Δευτέρα 04 Ιουλίου, στις 7 το απόγευμα, στον Άγιο Νικόλαο «εις Κοπάνους».