Κάθε άνοιξη κρύβει ένα μυστικό θεολογικό σκάνδαλο...

Το Σαββατοκύριακο στάθηκα έξω και κοίταξα προσεκτικά όσα, από συνήθεια, προσπερνούμε. Οι αμυγδαλιές είχαν ήδη ανοίξει το λευκό και ρόδινο τραύμα τους μέσα στον αέρα, οι μαργαρίτες είχαν αρχίσει να πιάνουν χαμηλά το χώμα σαν μικρές ήσυχες επιμονές, οι ελιές έδειχναν εκείνη τη λεπτή, σχεδόν αθέατη μεταβολή που προαναγγέλλει άνθιση, οι νεραντζιές ετοίμαζαν το σώμα τους για άρωμα, τα αγριόχορτα ανέβαιναν από τις σχισμές με την ακατανίκητη ευγένεια εκείνων που δεν ζητούν άδεια από κανέναν. Και τότε μου έκανε εντύπωση όχι απλώς ότι η ζωή συνεχίζεται, αλλά ότι συνεχίζεται με έναν τρόπο σχεδόν σκανδαλώδη, σαν να μην αναγνωρίζει ως κέντρο του κόσμου ούτε τον θόρυβο των ειδήσεων, ούτε τη φρίκη των πολέμων, ούτε την αλαζονεία όσων εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η Ιστορία γράφεται μόνο με χάρτες, όπλα και χρήμα.

Υπάρχει κάτι βαθιά ανατρεπτικό σε αυτή την αδιαφορία της φύσης απέναντι στη δική μας υστερία. Όχι επειδή ο πόνος του κόσμου είναι μικρός, αλλά επειδή η ζωή δεν παραδίδει την τελευταία της λέξη στον θάνατο. Ενώ οι άνθρωποι επιμένουν να δοκιμάζουν ξανά και ξανά τη δύναμή τους πάνω σε ερείπια, ένα δέντρο επιμένει να βγάζει άνθος, ένα χορτάρι να σπρώχνει το χώμα, ένα πουλί να ξυπνάει το πρωί χωρίς να έχει συμβουλευτεί καμία γεωπολιτική ανάλυση.

Κι αυτό δεν είναι αθωότητα.

Είναι μάθημα.

Είναι μια ταπείνωση που ο σύγχρονος άνθρωπος δεν αντέχει: ότι ο κόσμος δεν περιμένει τις αποφάσεις του για να υπάρξει, ότι η δημιουργία δεν σταματά μπροστά στη δική του παράνοια, ότι ίσως η πιο μεγάλη ήττα της εξουσίας είναι πως, ακόμη και την ώρα που σκοτώνει, δεν κατορθώνει να γίνει δημιουργός ούτε ενός φύλλου.

Κοιτάζοντας αυτές τις πρόωρες ανθοφορίες, σκέφτηκα πως ίσως κάθε άνοιξη κρύβει ένα μυστικό θεολογικό σκάνδαλο. Όχι με την έννοια μιας εύκολης παρηγοριάς, αλλά σαν υπενθύμιση ότι η ζωή έχει πάντοτε έναν τρόπο να επιστρέφει εκεί όπου ο άνθρωπος έχει ήδη αποφασίσει την καταστροφή. Σαν να υπάρχει μέσα στην ύλη μια μνήμη ανάστασης που δεν ζητάει την έγκρισή μας. Και ίσως αυτό να μας κρίνει περισσότερο απ’ όσο μας παρηγορεί: το ότι ο κόσμος συνεχίζει να ανθίζει, ενώ εμείς συνεχίζουμε να παράγουμε λόγους, μηχανισμούς, συστήματα, για να δικαιολογούμε το αδικαιολόγητο.

Η αμυγδαλιά δεν επιχειρηματολογεί. Η μαργαρίτα δεν αναλύει.

Η ελιά δεν φωνάζει.

Κι όμως, όλες μαζί αρθρώνουν μια αλήθεια πιο σοβαρή από τα περισσότερα δημόσια λόγια: ότι η ζωή δεν είναι ιδιοκτησία μας, αλλά δώρο που διαρκώς μας ξεπερνά.

Γι’ αυτό και αυτές τις μέρες νιώθω πως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο κόσμος έγινε πιο βίαιος, αλλά αν εμείς χάσαμε οριστικά την ικανότητα να γονατίζουμε εσωτερικά μπροστά σε ό,τι ανθίζει. Αν έχουμε πάψει να καταλαβαίνουμε ότι το πρώτο πολιτικό, το πρώτο ηθικό, το πρώτο σχεδόν πνευματικό γεγονός είναι να βλέπεις μια ελιά να ετοιμάζεται για καρπό και να ντρέπεσαι για την αγριότητα του είδους σου.

Κι όμως, εκεί, ακριβώς μέσα σε αυτή τη ντροπή, αρχίζει να γεννιέται η ελπίδα.

Όχι η αισιόδοξη ανοησία των συνθημάτων, αλλά η δύσκολη ελπίδα ότι, όσο υπάρχουν ακόμη αμυγδαλιές που βιάζονται να ανθίσουν, μαργαρίτες που επιμένουν χαμηλά, δέντρα που βγάζουν ξανά φύλλα χωρίς να ρωτήσουν κανέναν, τίποτε δεν έχει παραδοθεί ολόκληρο στην καταστροφή. Μα τίποτε!

Μάνος Λαμπράκης