Κυριακή Γ' Ματθαίου

Σήμερα, το κομμάτι που διαβάσαμε, από απόψεως εικόνων και εκφράσεων, είναι από τα ομορφότερα του Ευαγγελίου του Ματθαίου. Είναι από το 6ο κεφάλαιο. Πιστεύω όλοι διαβάζετε στο σπίτι σας το κατά Ματθαίον, οπότε τώρα θα έχετε φθάσει στο 6ο κεφάλαιο. Αν δεν το κάνετε, αρχίστε το τώρα, έστω ξεκινώντας από το 6ο, δεν πειράζει. Δεν θα παρεξηγηθεί ούτε ο Χριστός ούτε ο ευαγγελιστής, απλά εμείς θα έχουμε κενά και ελλείψεις! Όχι διανοητικές· υπαρξιακές ελλείψεις.

Ο Χριστός, λοιπόν, στο Ευαγγέλιο, που διαβάσαμε σήμερα, έλεγε: Υπάρχουν δύο μάτια· το μάτι του σώματος και το μάτι της ψυχής. Όπως όταν το μάτι του σώματος είναι προβληματικό για τον άλφα ή βήτα λόγο, (ή καταρράκτη έχει, ή κάτι άλλο) και δεν βλέπει καλά, το ίδιο ισχύει και για το μάτι της ψυχής. Άμα δεν έχει ξεκάθαρα το κριτήριά του, θα βλέπει λανθασμένα. Θα βλέπει λανθασμένα δύο ουσιαστικά πράγματα: Τον πλούτο και το άγχος.

Το παρακάτω κομμάτι περιγράφει όλα αυτά. Ότι καταλήγει η ανθρώπινη ζωή ένα άγχος χωρίς στόχο, χωρίς σκοπό, αν δεν έχει το μάτι της ψυχής καθαρό και δεν έχει φως το μάτι της ψυχής. Λέει: Το λυχνάρι του σώματος είναι το μάτι, και το λυχνάρι της ψυχής είναι το θέλημα του Θεού, το οποίο θέλημα του Θεού γίνεται ζυγαριά μας. Κριτήριο τι κρατάμε και τι πετάμε. Πως αξιολογούμε αυτά που μας συμβαίνουν. Πως ρυθμίζουμε τις σχέσεις μας με το Θεό και με τους άλλους. Και με τα πράγματα.

Τα πράγματα πολλές φορές αντικαθιστούν τα πάντα. Για πολλούς ανθρώπους ούτε ο Θεός υπάρχει, ούτε οι άλλοι άνθρωποι. Υπάρχουν αυτά το οποία οι ίδιοι κατέχουν, και αυτά τα φαντάζονται περιουσία. Ενώ περιουσία για τον άνθρωπο δεν είναι οι καταθέσεις του και τα κτήματά του. Περιουσία για τον άνθρωπο είναι η ποιότητα της καρδιάς του. Αυτό που μπορεί να δώσει σ’ αυτόν που αγαπάει. Όποιον αγαπάμε θέλουμε να του δώσουμε ό,τι καλύτερο έχουμε. Ποιό είναι το καλύτερο που έχουμε; Ένα κτήμα ή λίγα χρήματα; Άμα είναι ένα κτήμα και λίγα χρήματα, μόνον αυτά θα του δώσουμε. Αν έχουμε και κάτι άλλο μέσα στην καρδιά μας, σπουδαιότερο ουσιαστικά από τα χρήματα και από τα κτήματα, θα του δώσουμε αυτό.

Και ποιο είναι αυτό που μπορούμε να του δώσουμε; Το βίωμα ότι έχουμε ένα κριτήριο για το πως αξιολογούμε αυτά που μας συμβαίνουν! Ο σημερινός κόσμος έχει κι αυτός ένα κριτήριο, το οποίο όμως είναι τραγικό. Γιατί το κριτήριο του σημερινού ανθρώπου είναι τα τρία γράμματα: έψιλον, γάμμα και ωμέγα, Εγώ! Εγώ ξέρω, εγώ θέλω, εγώ βλέπω, εγώ μπορώ. Και με κριτήριο αυτή την αυταπάτη (γιατί μέσα μπαίνουν πάρα πολλά πράγματα τα οποία σκοτίζουν το μάτι, αλλά ο άνθρωπος χαίρεται, γιατί δεν τα αντιλαμβάνεται ως σκοτισμό του, ως τύφλωσή του) ταυτίζει τον εαυτό του μ’ αυτά και τα κάνει κριτήριο αυτά. Και μετά μπερδεύονται τα πράγματα, και οι άνθρωποι δεν μπορούν να αξιολογήσουν σε τι θα πρέπει να δώσουν την καρδιά τους και σε τι όχι. Σε τι θα πρέπει να προσκολληθούν, και τι θα πρέπει να πετάξουν από τη ζωή τους. Και βρισκόμαστε σ’ αυτή τη σύγχυση της σημερινής εποχής, που οι άνθρωποι λένε «εγώ έτσι νομίζω» και θεωρούν ότι αυτό είναι το σπουδαιότερο και το απόλυτο κριτήριο με το οποίο πρέπει να κρίνουν τα πράγματα.

Σήμερα ο Χριστός μάς λέει ότι τα πράγματα έχουνε μια εικόνα και μια πραγματικότητα. Ένα πανέμορφο λουλούδι που το κοιτάς και το χαζεύεις, μετά από λίγο ξεραίνεται και το κάνουν προσάναμμα στο φούρνο. Το ίδιο συμβαίνει και σε πολλά πράγματα της ανθρώπινης ζωής. Κάτι όμορφο, αν δεν μπορεί να αντέξει τη δοκιμασία του πειρασμού και των συνθηκών, καταλήγει σε κάποιον φούρνο, σε κάποια φωτιά.

Αδελφοί μου, διαβάζοντας το ευαγγέλιο, όπως έχουμε πει, σιγά-σιγά αποκτάμε αυτό το καθαρό μάτι με το οποίο βλέπουμε τα πράγματα. Γιατί είναι καθαρό αυτό το μάτι; Γιατί είναι το μάτι του Χριστού. Αρχίζουμε να βλέπουμε κι εμείς με το μάτι του Χριστού, με τα κριτήρια του Χριστού. Τα δικά μας μάτια μπορούν να θαμπώσουν από πάθη, από λάθη, από συνήθειες, από χίλια δυο πράγματα. Το μάτι του Χριστού είναι καθαρό και βλέπει, ακόμα κι αν δεν το καταλαβαίνουμε. Όταν Τον εμπιστεύομαι και ενεργώ όπως Εκείνος βλέπει και θέλει, από κει και μετά σιγά-σιγά φωτίζεται και το δικό μου μάτι της ψυχής και αρχίζω σιγά-σιγά να συνειδητοποιώ τα πράγματα. Γι’ αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη αξία και σημασία να διαβάζουμε το Ευαγγέλιο, όπως έχουμε πει ήδη, και να σκύβουμε πάνω Του για να ακούσουμε με τα αυτιά της ψυχής, ούτως ώστε να φωτιστούν τα μάτια της ψυχής μας.

π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος