Ἡ παραποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς

Οἱ λαϊκοὶ ποὺ πηγαίνουν συχνὰ στὴν Ἐκκλησία πολλὲς φορὲς ἐμποδίζουν τὴ μαρτυρία τῆς Ἐκκλησίας στὸν κόσμο καὶ συνήθως εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἀμφισβητοῦν καὶ ποὺ ἁγιοποιοῦν τὸ status quo. Ἐμφανίζονται κάποτε καὶ κάποιοι λαϊκοὶ ποὺ ζητοῦν ἀπὸ τὸν κληρικὸ μιὰ ριζοσπαστικὴ χριστιανικὴ μαρτυρία, ἀλλὰ αὐτοὶ εἶναι σπάνιοι. Ἡ παρουσία τους συχνὰ ὀφείλεται σὲ κάποιον ἀγώνα ἐπικρατήσεως ἀνάμεσα στὰ μέλη τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινότητος ἢ μπορεῖ νὰ εἶναι μιὰ ἀποδοκιμασία ἐναντίον τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱεραρχίας.

Ἡ πλειοψηφία τῶν ἐκκλησιαζομένων δὲν νοιάζονται γιὰ τὶς οὐσιαστικότερες ἀπόψεις τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γὰρ τοὺς κληρικούς ποὺ ἐκεῖνοι ὑποστηρίζουν, ἔτσι ὥστε νὰ εἶναι δύσκολο γιὰ ἕναν συνειδητοποιημένο κληρικὸ νὰ ὑπηρετῆ ἕναν ὀργανισμὸ ποὺ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ μιὰ προέκταση τοῦ κόσμου. Ἢ μιὰ θλιβερὴ ἀπομίμησή του.

Πολὺ συχνὰ οἱ Ἐκκλησίες εἶναι καθρέφτες τοῦ κόσμου παρὰ ἐλεγκτές του. Οἱ ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας ἐνδιαφέρονται περισσότερο γιὰ τὰ κοσμικά τους συμφέροντα παρὰ γιὰ τὴν ἀφοσίωσή τους στὸ Χριστό. Ὅταν αὐτὸ συμβαίνη, ἡ Ἐκκλησία χάνει τὴ μαρτυρία της καὶ ἀποτυγχάνει στὸ ἔργο της.

Συνήθως ἐκεῖνοι ποὺ ἐκκλησιάζονται τακτικὰ θέλουν τὸν κληρικὸ νὰ εἶναι ὁ ὑπάκουος ἐκκλησιαστικός λογιστής τους, πληκτικός, ὑπερευσεβιστής, καὶ πάνω ἀπ' ὅλα νὰ μὴν ἀπομακρύνεται καθόλου ἀπὸ τὸ στερεότυπο. Ἀποδοκιμάζουν ὁποιαδήποτε οὐσιαστικὴ ἀνάμειξή του στὴν κοινωνικὴ ζωή, γιατὶ τὸν θεωροῦν σὰν ἕναν μισθωμένο χριστιανό, ποὺ τὸν πληρώνουν γιὰ νὰ ἀποφεύγη ἐκεῖνες τὶς παρεκτροπὲς ποὺ δὲν θέλουν νὰ ἀποφύγουν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι.

π. Φιλόθεος Φάρος,

Παπαδοσύνης Μορφή και Παραμόρφωση- εκδ. Αρμός.

Θέρος

Όταν λέμε Καλοκαίρι το Καλοκαίρι, ονοματίζουμε μιαν εποχή απ’ αφορμής του τι αίσθηση μας κάνουν οι καιρικές συνθήκες της. Όταν όμως την εποχή την λέμε Θέρος; Τότε χρωματίζουμε την εποχή με την ανθρώπινη πράξη: με την κοινωνική ανθρώπινη πράξη, σε ανταπόκριση προς τις καιρικές συνθήκες της εποχής...

Ο θερισμός είναι εμπειρία αμέτρητων γενεών και πάμπολλων τόπων. Τα πολλά του συμφραζόμενα τον έχουν ανυψώσει σε περιεκτική εικόνα και σε σύμβολο ετοιμότητας (να αδράξεις τη στιγμή), ευθύνης (να κοπιάσεις φιλόπονα) και συνεπειών (θα βρεις μπροστά σου την ποιότητα της σποράς σου). «Να σπέρνετε», λέει ο Θεός μέσω του προφητικού λόγου,

«δικαιοσύνη, ώστε να θερίσετε καρπούς ανάλογους της αγάπης σας. Κάντε καινούργια αρχή, όπως ο αγρότης το καινούργιο του χωράφι ετοιμάζει. […] Αλλά εσείς σπείρατε αδικία κι έτσι τη συμφορά θερίσατε· φάγατε της κακίας σας τον καρπό. Κάνατε του κεφαλιού σας και στηριζόσασταν στο πλήθος των πολεμιστών σας» [1].

Εδώ ανοίγει η βεντάλια της διαφορετικής ευθύνης –πάντως ευθύνης– όλων: ηγεσίας, λαού, ελίτ. Ο βασιλιάς σας, είπε ο προφήτης,

«θα παίρνει άλλους για να οργώνουν τα χωράφια του, να θερίζουν τα σπαρτά του. [...] Θ’ αρχίσετε τότε να παραπονιέστε στον Κύριο για το βασιλιά σας, που εσείς τον εκλέξατε να σας κυβερνάει, αλλά ο Κύριος δε θα σας απαντάει» [2].

Και οι ελίτ ψέγονται με γλώσσα αποκαλυπτική, καθηκόντως οξεία, για να ‘ναι διαυγής η διάκριση στραβού και ίσιου:

«Κλάψτε με γοερές κραυγές για τα βάσανά σας, που όπου να ’ναι έρχονται. [...] Κραυγάζει ο μισθός των εργατών που θέρισαν τα χωράφια σας κι εσείς τους τον στερήσατε· και οι κραυγές των θεριστών έφτασαν ως στ’ αυτιά του παντοδύναμου Κυρίου» [3].

Συχνά άλλος σπέρνει κι άλλος θερίζει [4], ταυτόχρονα ωστόσο ο κορυφαίος γεννήτορας των εκπλήξεων, ο ζωντανός Θεός, παραμένει ο ίδιος και σπορέας και θεριστής [5]. Στην δε Αποκάλυψη μία από τις δυνατότερες σκηνές εσχατολογικής κρίσης είναι η αλληγορική σκηνή του αγγέλου με το κοφτερό δρεπάνι την ώρα του θερισμού όλης της γης [6], σκηνή που εκτρέφει το ανθρώπινο χρέος για επίγνωση της κρισιμότητας και της ευθύνης των επιλογών – μακριά από ερμηνείες που την εργαλειοποιούν (την εν λόγω σκηνή) σταυροφορικά. Πλέον, κρίσιμη ώρα είναι κάθε ώρα: «Σηκώστε τα μάτια σας και κοιτάξτε τα χωράφια. Ασπροκοπούν από τα στάχυα τα ώριμα, έτοιμα κιόλας για το θερισμό» [7]...

Όλα αυτά δεν έχουν να κάνουν μόνο με διαπιστώσεις. Έχουν οπωσδήποτε να κάνουν και με μια θεμελιώδη ευχή: Μακάρι οι κόποι μας να είναι κόποι με νόημα (κάθε κόπος γαρ δεν σημαίνει αυτόματα κόπο της προκοπής). Αν είναι όντως με νόημα, τότε «όσοι με δάκρυα σπέρνουνε, θα χαίρονται στο θερισμό» [8].

Θ.Ν.Π.

[1] Ωσηέ 10:12-13. Βλ. και Παροιμ. 22:8, Γαλ. 6:6-9. Οι μεταφράσεις των Βιβλικών κειμένων, από τις εκδόσεις της Βιβλικής Εταιρίας (Παλαιάς Διαθήκης 1997 και Καινής Διαθήκης 1989).

[2] 1 Σαμουήλ 8:12-18.

[3] Ιακ. 5: 1-4.

[4] Ιω. 4: 37.

[5] Μάρκ. 4:3-20, 26-29. Λουκ. 8:5 εξ.

[6] Αποκ. 14:14-19.

[7] Ιω. 4:35, Ματθ. 9:38.

[8] Ψαλμ. 165: 5.

Πλέον εὐτυχῆ τὰ πουλάκια...

Ὦ αὐγή, γλυκεῖα αὐγή, ποὺ ἀνθεῖς καὶ ροδίζεις ἐκεῖ εἰς ὕψος, ἀλλὰ καὶ τόσον χαμηλὰ ἐπάνω ἀπὸ ἐκείνην τὴν ράχιν τὴν ἀντικρινήν ― τῆς ἀκτῆς ποὺ κλείει τὸν λιμένα. Εὐτυχῆ τ᾿ ἀρνάκια τὰ βόσκοντα ἐκεῖ στὰ πλάγια τοῦ βουνοῦ, ποὺ φθάνουν ἕως τὴν κορυφὴν τῆς ράχης καὶ πηδοῦν καὶ χορεύουν, καὶ σὲ ἀπολαύουν ἐγγύθεν, καὶ μεθύουν, ὦ αὐγή, ἀπὸ τ᾿ ἀρώματά σου. Πλέον εὐτυχῆ τὰ πουλάκια, ποὺ πετοῦν ἀπὸ κλῶνα εἰς κλῶνα, καὶ σκιρτοῦν καὶ ἀναγαλλιάζουν εἰς τὴν θείαν ἐπαφήν σου… Εὐτυχὴς κι ὁ βοσκός, ποὺ τὸν ἐξύπνησες τώρα ναρκωμένον ἀπὸ τὴν δροσιάν σου, καὶ πετᾷ τὴν κάπαν του, κι ἁρπάζει τὴν μαγκούραν του καὶ τρέχει νὰ σαλαγήσῃ τὰ πρόβατα, νὰ ἐνεργήσῃ τὸν πρωινὸν ἀμολγόν, σφυρίζων καὶ ἄφροντις, καὶ τόσον πολὺ εὐτυχής, ὥστε οὔτε τὸ ὑποπτεύει...

Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης,

Τὰ Ρόδιν᾿ ἀκρογιάλια.

Οι Ηπειρώτες Άγιοι...

«Τη Β' Κυριακή του Ματθαίου, ήτοι τη Κυριακή μετά την των Αγίων Πάντων, μνήμην επιτελούμεν πάντων των εν τη Ηπείρω διαλαμψάντων Αγίων, Μαρτύρων, Ιεραρχών και Οσίων.

Ήπειρος γέραιρε ομού κοινοίς ύμνοις

τους εν σοι εκλάμψαντας κλεινούς Αγίους...».