Σάββατο 27 Ιουνίου 2026

Όχι ως αναζήτηση πνευματικότητος...

Στον βαθμό που η κεντρική σύγκρουση εντοπίζεται στο ναρκισσιστικό πρόβλημα, όχι ως αναζήτηση πνευματικότητος αλλά ως δίψα δυνάμεως, τότε τα πρόσωπα των άλλων, αντί να λειτουργούν ως μέσα για να αισθανθή ο κληρικός καλύτερος, μεταβάλλονται σε εφαλτήρια για να νοιώση δυνατώτερος.

Το πλησιέστερο μοντέλο εδώ είναι το «παραδοσιακό». Επιστρατεύονται ορολογίες όπως «επισκοποκεντρική Εκκλησία» για να εξωραισθούν η αυθαιρεσία και ο αυταρχισμός, «βυζαντινή μεγαλοπρέπεια» για να χαρακτηρισθή μία μακρόσυρτη και αντιαισθητική λατρεία, «αντιευσεβισμός» για την ανικανότητα προσωπικής ποιμαντικής, «Ορθόδοξη Ανατολή» για την αυτιστική και αυτάρεσκη περιχαράκωση. Η εκδοχή αυτή υλοποιείται με την μεγαλύτερη συνέπεια τα τελευταία χρόνια στον τόπο μας κυρίως μέσω του επίσημου εκκλησιαστικού οργανισμού, στού οποίου την εξουσιαστικότητα η «παράδοση» προσέφερε ένα ιδεώδες άλλοθι.

Η δίψα για δύναμη μπορεί να τροφοδοτήση και το μοναστικό κλίμα, μαζί με τις ψυχικές συγκρούσεις περί την σεξουαλικότητα οι οποίες επίσης εκβάλλουν συχνά σε ασκητική ορολογία. Τότε ως «πνευματικό» νοείται το ασώματο ή και το εναντίον του σώματος, ως «άσκηση» η αγωνιώδης άμυνα απέναντι στα συναισθήματα (λύπη, θυμός, άγχος, αλλά και έρωτας ή εγγύτητα), ως «υπακοή» η απαλλαγή από το άγχος της προσωπικής ελευθερίας διά της εκχωρήσεώς του σε κάποιον άλλον, ως «πιστότητα στην παράδοση» η τυπολατρική ερμηνεία των κανόνων.

Επειδή οι ενορμήσεις και τα συναισθήματα διαθέτουν περισσότερη δύναμη στη νεαρή ηλικία, γι' αυτό και οι άμυνες που απαντώνται σε νέους είναι σκληρότερες, πράγμα που μεταφράζεται συχνά σε φανατικώτερες ιδέες και πιο συμμορφωμένη φρασεολογία από τους μεγάλους...

-------------------▪︎-------------▪︎----------------▪︎-----

▪︎π. Βασίλειος Θερμός,

Εκ της αυλής ταύτης (Κείμενα εκκλησιαστικής κριτικής) - Εκδόσεις Αρμός, 2001.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου