Θέρος

Όταν λέμε Καλοκαίρι το Καλοκαίρι, ονοματίζουμε μιαν εποχή απ’ αφορμής του τι αίσθηση μας κάνουν οι καιρικές συνθήκες της. Όταν όμως την εποχή την λέμε Θέρος; Τότε χρωματίζουμε την εποχή με την ανθρώπινη πράξη: με την κοινωνική ανθρώπινη πράξη, σε ανταπόκριση προς τις καιρικές συνθήκες της εποχής...

Ο θερισμός είναι εμπειρία αμέτρητων γενεών και πάμπολλων τόπων. Τα πολλά του συμφραζόμενα τον έχουν ανυψώσει σε περιεκτική εικόνα και σε σύμβολο ετοιμότητας (να αδράξεις τη στιγμή), ευθύνης (να κοπιάσεις φιλόπονα) και συνεπειών (θα βρεις μπροστά σου την ποιότητα της σποράς σου). «Να σπέρνετε», λέει ο Θεός μέσω του προφητικού λόγου,

«δικαιοσύνη, ώστε να θερίσετε καρπούς ανάλογους της αγάπης σας. Κάντε καινούργια αρχή, όπως ο αγρότης το καινούργιο του χωράφι ετοιμάζει. […] Αλλά εσείς σπείρατε αδικία κι έτσι τη συμφορά θερίσατε· φάγατε της κακίας σας τον καρπό. Κάνατε του κεφαλιού σας και στηριζόσασταν στο πλήθος των πολεμιστών σας» [1].

Εδώ ανοίγει η βεντάλια της διαφορετικής ευθύνης –πάντως ευθύνης– όλων: ηγεσίας, λαού, ελίτ. Ο βασιλιάς σας, είπε ο προφήτης,

«θα παίρνει άλλους για να οργώνουν τα χωράφια του, να θερίζουν τα σπαρτά του. [...] Θ’ αρχίσετε τότε να παραπονιέστε στον Κύριο για το βασιλιά σας, που εσείς τον εκλέξατε να σας κυβερνάει, αλλά ο Κύριος δε θα σας απαντάει» [2].

Και οι ελίτ ψέγονται με γλώσσα αποκαλυπτική, καθηκόντως οξεία, για να ‘ναι διαυγής η διάκριση στραβού και ίσιου:

«Κλάψτε με γοερές κραυγές για τα βάσανά σας, που όπου να ’ναι έρχονται. [...] Κραυγάζει ο μισθός των εργατών που θέρισαν τα χωράφια σας κι εσείς τους τον στερήσατε· και οι κραυγές των θεριστών έφτασαν ως στ’ αυτιά του παντοδύναμου Κυρίου» [3].

Συχνά άλλος σπέρνει κι άλλος θερίζει [4], ταυτόχρονα ωστόσο ο κορυφαίος γεννήτορας των εκπλήξεων, ο ζωντανός Θεός, παραμένει ο ίδιος και σπορέας και θεριστής [5]. Στην δε Αποκάλυψη μία από τις δυνατότερες σκηνές εσχατολογικής κρίσης είναι η αλληγορική σκηνή του αγγέλου με το κοφτερό δρεπάνι την ώρα του θερισμού όλης της γης [6], σκηνή που εκτρέφει το ανθρώπινο χρέος για επίγνωση της κρισιμότητας και της ευθύνης των επιλογών – μακριά από ερμηνείες που την εργαλειοποιούν (την εν λόγω σκηνή) σταυροφορικά. Πλέον, κρίσιμη ώρα είναι κάθε ώρα: «Σηκώστε τα μάτια σας και κοιτάξτε τα χωράφια. Ασπροκοπούν από τα στάχυα τα ώριμα, έτοιμα κιόλας για το θερισμό» [7]...

Όλα αυτά δεν έχουν να κάνουν μόνο με διαπιστώσεις. Έχουν οπωσδήποτε να κάνουν και με μια θεμελιώδη ευχή: Μακάρι οι κόποι μας να είναι κόποι με νόημα (κάθε κόπος γαρ δεν σημαίνει αυτόματα κόπο της προκοπής). Αν είναι όντως με νόημα, τότε «όσοι με δάκρυα σπέρνουνε, θα χαίρονται στο θερισμό» [8].

Θ.Ν.Π.

[1] Ωσηέ 10:12-13. Βλ. και Παροιμ. 22:8, Γαλ. 6:6-9. Οι μεταφράσεις των Βιβλικών κειμένων, από τις εκδόσεις της Βιβλικής Εταιρίας (Παλαιάς Διαθήκης 1997 και Καινής Διαθήκης 1989).

[2] 1 Σαμουήλ 8:12-18.

[3] Ιακ. 5: 1-4.

[4] Ιω. 4: 37.

[5] Μάρκ. 4:3-20, 26-29. Λουκ. 8:5 εξ.

[6] Αποκ. 14:14-19.

[7] Ιω. 4:35, Ματθ. 9:38.

[8] Ψαλμ. 165: 5.