Ο πρωταρχικός σκοπός της νηστείας είναι να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε την εξάρτησή μας από τον Θεό. Αν η εγκράτεια στο φαγητό κατά τη Μεγάλη Σαρακοστή τηρηθεί στα σοβαρά, ιδιαίτερα τις πρώτες μέρες, συνεπάγεται πείνα πραγματική, καθώς επίσης και ένα αίσθημα κόπωσης και σωματικής εξάντλησης. Εν συνεχεία, ο σκοπός αυτού είναι να περιέλθουμε σε συντριβή και να συναισθανθούμε τον εσωτερικό μας κατακερματισμό, δηλαδή να μας φέρει στο σημείο να εκτιμήσουμε στο ακέραιο τη βαρύτητα της ρήσης του Χριστού ότι «χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτε» (Ιω. 15, 5).
Εάν είμαστε πάντα χορτασμένοι από φαγητό και ποτό, είναι εύκολο να καλλιεργήσουμε υπέρμετρη εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας, σχηματίζοντας μια εσφαλμένη αίσθηση αυτονομίας και αυτάρκειας. Η τήρηση της υλικής νηστείας υποσκάπτει αυτόν τον εφάμαρτο εφησυχασμό.
Αν χωριστεί από την προσευχή και τη μετοχή στα ιερά μυστήρια και δεν συνοδεύεται από έργα ελέους, η νηστεία μας καταλήγει φαρισαϊκή ή ακόμη και δαιμονική. Δεν οδηγεί στη συντριβή και τη χαρά, αλλά στην υπερηφάνεια, την εσωτερική ταραχή και την οξυθυμία. Ο πατήρ Αλέξανδρος Ελτσιανίνωφ αναδεικνύει ορθά τη σχέση μεταξύ προσευχής και νηστείας. Του επισημαίνει ένας επικριτής της νηστείας: «Η δουλειά μας μένει πίσω και γινόμαστε ευέξαπτοι... Ποτέ δεν έχω δει πιο κακότροπους υπηρέτες (μιλάμε για την προεπαναστατική Ρωσία) απ' όσο κατά τις τελευταίες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδος. Είναι ολοφάνερο ότι η νηστεία κάνει πολύ κακό στα νεύρα μας». Ο πατήρ Αλέξανδρος απαντά ως εξής: «Δεν έχεις κι άδικο... Αν δεν συνοδεύεται από προσευχή και εντονότερη πνευματική ζωή, η νηστεία οδηγεί μονάχα σε μια τεταμένη κατάσταση ευερεθιστότητας. Είναι εύλογο να εμφανίζονται θυμωμένοι και ευέξαπτοι οι υπηρέτες που πήραν τη νηστεία στα σοβαρά και αναγκάστηκαν να εργαστούν σκληρά κατά τη Μεγάλη Σαρακοστή, αλλά δεν τους επιτράπηκε να εκκλησιαστούν».
Η νηστεία, λοιπόν, χάνει την αξία της ή γίνεται και επιβλαβής, όταν δεν συνδυάζεται με προσευχή.
Κάλλιστος Ware
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου