Με μια λέξη μόνο! (Κυριακή της Τυρινής)

Γράφει ο Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου κ. Θωμάς Ανδρέου, Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μ. Ιωαννίνων.

Στο αυριανό ευαγγέλιο, τρία είναι τα βασικά διδάγματα. Το πρώτο έχει να κάνει με την μοναδική λέξη στον κόσμο μέσα από την οποία ο άνθρωπος φθάνει στην επανόρθωση. Το δεύτερο έχει να κάνει με την αληθινή και όχι την εθιμική νηστεία και το τρίτο, με τον συσσωρευμένο πλούτο, τον κόπο μιας ολόκληρης ζωής που μπορεί να χαθεί μέσα σε ελάχιστα λεπτά...

Σήμερα, θα θέλαμε να σταθούμε στο πρώτο, μιας και μόνο μέσα από αυτό, μπορεί κάποιος να εξασφαλίσει και τα υπόλοιπα, δηλαδή την πραγμάτωση της αληθινής νηστείας, ως θυσίας του ανθρώπου προς τον Θεό, αλλά και της κατακτήσεως των θησαυρών των αρετών, που ο κατακτητής τους δεν κινδυνεύει ποτέ να απολέσει. Ας καταθέσουμε λοιπόν λίγες σκέψεις για την έννοια της συγνώμης, έννοιας που τόσο λείπει μέσα από την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.

Ο Χριστός  όχι τυχαία, θέτει ως βασική προϋπόθεση της συγχώρησης που δείχνει ο Θεός προς τους ανθρώπους, την από καρδιάς δική τους συγχώρεση στο πρόσωπο του άλλου. Μας λέει δηλαδή, εάν δεν, συγχωρήσεις, δεν μπορείς και να συγχωρεθείς! Απλά και ξεκάθαρα, χωρίς κάποια διαφορετική ερμηνεία. Δεν μπορείς να δώσεις την συγνώμη; Δεν μπορείς να έχεις την απαίτηση να την εξασφαλίσεις και για εσένα.

Ποιοι μπορεί να είναι οι αποδέκτες μιας συγνώμης; Ποιος μπορεί να πει πως δεν έχει σφάλει στην ζωή του; Το ένα, απαντά στο άλλο. Βασική προϋπόθεση, η αναγνώριση του λάθους, αυτό που επακριβώς σημαίνει μετάνοια. Δεν είναι απλά αντιφατικό, είναι τραγικό να ζητώ την συγχώρεση του Θεού, όταν δεν είμαι σε θέση -δεν θέλω- να συγχωρήσω τον άλλον.

Βέβαια, πόσο εύκολο είναι να κάνεις υπέρβαση στον εαυτό σου, ώστε ουσιαστικά να θέσεις τον ίδιο στο πρόσωπο εκείνου που σφάλει απέναντι σε εσένα και ζητά την συγχώρηση. Αν ήταν τόσο απλό το θέμα, ο Χριστιανισμός, θα ήταν η μοναδική θρησκεία στην γη και το ευαγγέλιο ο μόνος νόμος στην κοινωνία των ανθρώπων, αν οι άνθρωποι είχαν την δύναμη της υπέρβασης που ζητά να ξεπεράσεις ακόμα και αυτήν την λογική σου μπροστά στην βιωματική αγάπη!

Αυτό είναι το θέμα! Ο Χριστός, δεν απευθύνεται γενικότερα σε όσους Τον παρακολουθούν εκείνη την ώρα που Τους μιλά, ούτε σε εκείνους που διαχρονικά θα διαβάσουν σε κάποια στιγμή της ζωής τους τα λόγια Του μέσα από το Ευαγγέλιο, αλλά σε όλους όσους, επιθυμούν να ξεπεράσουν το άκουσμα προχωρώντας στην εφαρμογή του... 

Έγραψα κάπου πριν λίγες ημέρες μιαν σκέψη στον προβληματισμό της οποίας βάζω πρώτον τον εαυτό μου: Αν δεν μπορώ να πείσω τον εαυτό μου για το πόσο καλός Χριστιανός είμαι, πως μπορώ να "πείσω" τον Θεό...

Η ζυγαριά του Θεού…

 

Γράφει ο π. Θωμάς Ανδρέου, Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου και Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων

Σήμερα, είναι Κυριακή των Απόκρεω. Δίχως να το καταλάβουμε, βρεθήκαμε προ των πυλών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αυτό είναι το ίδιον του χρόνου. Να περνά, χωρίς να τον προλαβαίνεις. Στο σημερινό Ευαγγέλιο, θα ακούσουμε τον Χριστό να μας μιλά για την ώρα της μεγάλης κρίσεως, της στιγμής κατά την οποία θα βρεθούμε μπροστά στο δικαστήριο του Ουρανού. Κάποιος εύλογα θα διερωτηθεί, μα δικάζει ο Θεός της αγάπης;

Αν μπορούν να δικάζουν οι άνθρωποι με τους δικούς τους νόμους, δεν μπορεί να δικάσει ο Θεός; Ο Χριστός μιλά ξεκάθαρα στους ανθρώπους. Τίποτα δεν αφήνει ανεξήγητο. Και με τον ίδιο τρόπο μιλά για το Δικαστήριο του Ουρανού, κανόνας και ζυγαριά του οποίου είναι το ίδιο το Ευαγγέλιο. Οι άνθρωποι, δικάζουν και καταδικάζουν. Ο Θεός όμως όχι! Καταδίκη του Θεού για τον άνθρωπο, είναι το να μην μπορεί ο άνθρωπος να αισθανθεί τον Θεό! Και αν δεν μπορεί αυτό να συμβεί στην παρούσα ζωή, δύσκολα μπορεί να συμβεί στην αιώνια...

Στην Κρίση του Θεού, επαφιόμαστε όλοι οι άνθρωποι. Δίκαιοι και άδικοι, πλούσιοι και πένητες, γνωστοί και άγνωστοι! Δεν χωρίζει ο Θεός τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι, χωρίζονται μεταξύ τους. Η έννοια του καλού και του κακού, υπάρχει στην ψυχή του ανθρώπου. Η ελευθερία της βουλήσεως, κατοχυρώνεται μέσα από τις ανθρώπινες επιλογές. Στην δική σου κρίση , επαφίεται η πορεία της ζωής σου. Όταν σταθείς δίπλα στον άρρωστο, όταν δώσεις τροφή στον πεινασμένο, όταν ντύσεις τον γυμνό άνθρωπο, όταν του συμπαρασταθείς στις δοκιμασίες της ζωής, αυτό που κάνεις για τον άλλον, το δέχεται ο Θεός! Γιατί στο πρόσωπο του άλλου, θα συναντήσεις τον Θεό. Αυτή σου η καλοσύνη, ακόμα και αν την ξεχάσουν οι άνθρωποι, ο Θεός δεν την ξεχνά ποτέ!

Η έννοια της δικαίωσης ή της καταδίκης, είναι προϊόν της απόλυτης ελευθερίας με την οποία κατοχύρωσε ο Θεός τον άνθρωπο. Την ζυγαριά του Θεού, οι άνθρωποι την χειρίζονται. Απλά, τελικά ο Θεός αποδέχεται στην δική τους απόφαση.... Η κόλαση και ο παράδεισος, είναι έννοιες ασυμβίβαστες μεταξύ τους, που όμως έχουν μια κοινή αφετηρία. Τον άνθρωπο! Οι περισσότεροι δεν φοβούνται την κόλαση, γιατί απλά την βιώνουν στην καθημερινότητα τους! Όσοι όμως ποθούν τον παράδεισο, είναι γιατί η κόλαση που μετέτρεψε ο άνθρωπος την ζωή του, δεν τους αγγίζει! Και είναι κόλαση το να ζεις μόνο για σένα. Είναι κόλαση να μην μπορείς να χαρείς τα αγαθά της ζωής σου! Είναι κόλαση το να ζητάς περισσότερα από αυτά που έχεις ,χωρίς να υπολογίζεις τίμημα για να τα αποκτήσεις. Είναι κόλαση το να πιστεύεις πως ο κόσμος σου ανήκει! Είναι κόλαση το να αποζητάς την ευτυχία της ζωής, μέσα από την δυστυχία του άλλου...

Μιλά λοιπόν ο Θεός και όταν ομιλεί ο Θεός, ο άνθρωπος σιωπά... Πείνασα και δεν μου έδωσες φαγητό. Δίψασα και δεν μου πρόσφερες ένα ποτήρι νερό! Βρέθηκα στο κρεββάτι του πόνου και δεν μου  συμπαραστάθηκες! Βρέθηκα στην φυλακή και δεν με επισκέφθηκες... Ήμουν ξένος και αδιαφόρησες... Σου χάρισα τα πάντα και δεν μπόρεσες να τα απολαύσεις! Έδωσα σε εσένα ζωή και συ, έδωσες θάνατο στους γύρω σου. Αδιαφορείς μπροστά στην ανθρώπινη δυστυχία, χωρίς να γνωρίζεις πως η χαρά και οι λύπη, συγκατοικούν στην ζωή σου! Σε ευεργέτησα και συ μου φέρθηκες με αχαριστία...

Μόνος σου δίκασες και καταδίκασες τον εαυτό σου! Γιατί δεν μπόρεσες να διαχειριστείς την ελευθερία που σου χάρισα την οποία τελικά μετέτρεψες σε ακατάλυτα δεσμά! Η επιλογή σου να απομακρυνθείς από κοντά μου, έγινε και τιμωρία σου. Η κρίση μου, είναι κρίση σου. Η επιλογή σου, αποδοχή μου...

Κάθε μέρα σκεπτόμαστε διαφορετικά πράγματα στην ζωή μας! Ένα μόνο, δεν έχουμε χρόνο να θυμηθούμε. Πως πάνω από εμάς, είναι ο Θεός! Όμως, ποτέ δεν είναι αργά. Ο άνθρωπος έχει το μοναδικό προνόμιο σε όλη την δημιουργία να μπορεί να μετανοεί και αφού μπορεί να μετανοεί, μπορεί και να επανορθώσει. Το σημερινό Ευαγγέλιο, δεν κάνει τίποτε περισσότερο από να υπενθυμίσει σε όλους μας, πως τελικά, την ζυγαριά του Θεού, την κρατούμε στα χέρια μας εμείς! Τότε τι κάνει ο Θεός! Αυτό που του ζήτησε ο άνθρωπος που τον θέλει κοντά Του όταν τον χρειάζεται και τον απορρίπτει όταν νομίζει πως δεν τον έχει ανάγκη! Απλά, παρακολουθεί...

Η απόλυτη έννοια του δικαίου, αφορά τον Θεό! Η έκφραση της δικαιοσύνης ανήκει στον άνθρωπο. Ακούγοντας λοιπόν το Ευαγγέλιο, ίσως αναθεωρήσουμε κάποια πράγματα στην ζωή μας. Τα δεδομένα της ανθρώπινης λογικής, ανατρέπονται υπό της Θείας δικαιοσύνης. Τον παράδεισο και την κόλαση, τον προγευόμαστε και τον κατακτούμε στην καθημερινή ζωή μας! Στη δική μας επιλογή, ανήκει πως, που, πότε, θέλουμε να ζήσουμε, τον παράδεισο ή την κόλαση. Και σε αυτό, δεν επεμβαίνει καθόλου ο Θεός, απλά παρακολουθεί...

Ο μετανιωμένος άσωτος...

 

Γράφει ο π. Θωμάς Ανδρέου,

Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου

& Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων

Στην σημερινή ευαγγελική περικοπή, ο Χριστός περιγράφει ένα γεγονός από αυτά που μπορεί ο καθένας να συναντήσει δίπλα του, στον κοινωνικό του περίγυρο, μια ιστορία που συνέβη, συμβαίνει και θα συνεχίζει να συμβαίνει. Άλλη μια απόδειξη πως το Ευαγγέλιο έχει χρονική αρχή όσον αφορά την συγγραφή του, αλλά δεν έχει τέλος όσον αφορά τα αιώνια και ακατάλυτα μηνύματα που απορρέουν από αυτό.

Η περίπτωσις του ασώτου νέου, αφορά έναν άνθρωπο, που η νεότητα του τον κάνει να πιστεύει πως μπορεί να κατακτήσει τον κόσμο. Σαν τα μικρά πτηνά του ουρανού που προσμετρούν τις δυνάμεις τους για να δουν αν τα φτερά τους είναι ικανά να κατακτήσουν τους αιθέρες. Ωστόσο, πολλές φορές υπάρχει αιφνίδια πτώση, απομάκρυνση από την ασφάλεια γονικής παρουσίας με πολλές φορές ολέθρια αποτελέσματα...

Ζητά να μοιρασθεί η πατρική περιουσία ώστε να αρπάξει το δικό του μερίδιο και να το χρησιμοποιήσει όπως εκείνος επιθυμεί. Το άλλο μέρος της περιουσίας ανήκει στον μεγαλύτερο αδελφό του. Ο πατέρας αποδέχεται την βούληση του παιδιού του. Του δίνει αυτό που του ''ανήκει'' ακόμα και αν το παιδί, δεν κοπίασε για να το δημιουργήσει. Και ο νέος, αρπάζει την ευκαιρία. Νιώθει δυνατός, πιστεύει πως μπορεί να κάνει τα πάντα και έτσι απεδήμησεν εις χώραν μακράν...

Διασκέδασε με την ψυχή του! Δεν άφησε κάτι που να μην το ζήσει. Η σκέψη και το σώμα του υποδουλώθηκαν στην ύλη. Δεσμεύθηκαν από τα χειρότερα δεσμά με τα οποία μπορεί ο άνθρωπος να δεσμευτεί. Τα δεσμά των λαθών του... Όμως, δεν αργεί να έρθει η ώρα κατά την οποίαν ένας ξαφνικός λιμός, μια απρόβλεπτη κατάσταση έρχεται να του αλλάξει τα μέχρι τότε δεδομένα. Το αρχοντόπουλο, πεινά... Στερείτε ακόμα και αυτών, τούτων των βασικών αγαθών για την επιβίωση του. Και μετά την λιμοκτονία έρχεται η απαξίωση. Ο δυστυχής νέος, έρμαιον του θλιβερού χαρακτήρος του, εξαναγκάζεται, δεν το επιλέγει, να εργασθεί στην βοσκή των χοίρων και να συντηρείται, από την τροφή των ζώων! Ακόμα όμως και αυτήν, δεν βρέθηκε κανείς να του την δώσει. 

Την πτώση του την αντιλαμβάνεται και τότε υπάρχει η συναίσθηση που συνεπάγεται την διόρθωση του λάθους! Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στο λάθος, αλλά και κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στην διόρθωση του λάθους του. Καθένας από εμάς μπορεί να πέσει αλλά ταυτόχρονα έχει την δυνατότητα να σηκωθεί. Η αμαρτία, είναι μέρος της ζωής του ανθρώπου, αλλά και η μετάνοια είναι βασικό βίωμα του. Σκέπτεται λοιπόν, πως είχε κάποτε τα πάντα και έγινε ο ίδιος αιτία, τα πάντα να χαθούν. Όμως, δεν απελπίζεται! Ταπεινώνει τον εαυτό του, πολύ περισσότερο απ' ότι η ίδια η ζωή του. Αποφασίζει να επιστρέψει στην ασφάλεια του σπιτιού όχι για να ξανακερδίσει ότι έχασε, αλλά για να αγωνισθεί από την αρχή και να ξαναδημιουργήσει. Και αυτό κάνει. Παίρνει τον δρόμο της επιστροφής προς τον πατέρα.

Εδώ λοιπόν η παραβολή μας ομιλεί. Διότι, η στάση του πατέρα αλλάζει τα δεδομένα. Η λογική λέει πως ο πατέρας έχει ξεγράψει για πάντα το παιδί που θέλησε να τον εγκαταλείψει. Θα μπορούσε λοιπόν, στο άκουσμα του ερχομού του να του κλείσει την πόρτα του σπιτιού μιας και αυτή ήταν η απόφαση του παιδιού του. Να αδιαφορήσει σκεπτόμενος πως τα λάθη πληρώνονται. Να τον εγκαταλείψει.... Αντ' αυτού όμως, ο πατέρας περιμένει υπομονετικά την επιστροφή του  παιδιού του στην οικογενειακή εστία. Τον περιμένει να επιστρέψει... Δεν τον ειδοποιούν πως ήρθε! Τον βλέπει ο ίδιος από μακρυά να έρχεται κάτι που τονίζει την αγωνία του πατέρα για το παιδί του και όταν τον βλέπει τρέχει κοντά του να τον αγκαλιάσει. Στο ένα βήμα του ανθρώπου κάνει εννέα ο Θεός για να τον συναντήσει...

Αμέσως, ο υιός ταπεινωμένος αποζητά την συγχώρηση του πατέρα. Αποδέχεται το λάθος του. Μετανοεί! Και ο πατέρας τον αποκαθιστά στην προτεραία θέση του. Τον φροντίζει με στοργή. Του δίνει ρούχα να αλλάξει, να αλλάξει ζωή. Του δίνει δακτυλίδι, επαναφέροντας τον στην αρχική του κατάσταση, τον ελευθερώνει από τα δεσμά του! Δίνει εντολή να ετοιμαστεί μεγάλο τραπέζι ώστε όλοι να μετάσχουν στην μεγάλη χαρά της σωτηρίας ενός ανθρώπου. Ο Πατέρας, δείχνει συμπόνια, έλεος, συγχώρηση, έννοιες άγνωστες για τους υπόλοιπους ανθρώπους. Συμπονά εκείνον που απορρίπτουν οι άνθρωποι. Συγχωρεί εκείνον που δεν συγχωρούν οι άνθρωποι. Ελεεί εκείνον στον οποίον δεν δείχνουν έλεος οι άνθρωποι. Αυτός είναι ο Πατέρας!

Όμως υπάρχει και ένα ακόμη παιδί. Εκείνο, που τόσα χρόνια ζει κοντά στον πατέρα, που δεν τον εγκατέλειψε ποτέ. Επιστρέφοντας από την εργασία του, φιλότιμος ων και εργατικός, ακούει τραγούδια και πανηγυρισμούς. Ρωτά, μαθαίνει. Πικραίνεται και πεισμώνει. Αρνείται να εισέλθει στο σπίτι του. Για μια ακόμα φορά, ο πατέρας αναζητά το παιδί του. Τον συναντά, ακούει το παράπονο του. Δέχθηκε κοντά του, τον απερίσκεπτο, εκείνον που τον εγκατέλειψε. Εκείνον που δεν δίστασε να καταδαπανήσει την περιουσία του, στα λάθη της ζωής του.  Όμως η απάντηση του είναι καταλυτική. Παιδί μου, του λέει, ότι έχω είναι δικό σου. Συμμερίσου την χαρά μου. Ο αδελφός σου, ήταν νεκρός και αναστήθηκε, είχε χαθεί και βρέθηκε!

Πόσες φορές, ο άνθρωπος δεν εγκατέλειψε τον Θεό! Στην αναζήτηση όμως του ανθρώπου, έρχεται η αποκάλυψις του Θεού. Ακόμα και όταν ο άνθρωπος αρνείται την παρουσία του Θεού στην ζωή του, Εκείνος δεν τον εγκαταλείπει ποτέ! Ο άσωτος της παραβολής, είναι σαν και εμάς. Είναι, εμείς! Στο λάθος, υπάρχει διόρθωση. Στην αμαρτία, υπάρχει μετάνοια. Και την μετάνοια την ακολουθεί η συγχώρησις. Ποτέ δεν είναι αργά για την επανόρθωση του λάθους. Ποτέ δεν είναι αργά για την μετάνοια στην αμαρτία. Ποτέ δεν είναι αργά για την συγχώρηση. Αυτής της μετανοίας μπορούμε να καταστήσουμε και τον δικό μας εαυτό κοινωνό. Και δανειζόμενοι τα χείλη του ασώτου να αποζητήσουμε και να βρούμε το έλεος του πατέρα. Πόσο ποιο ωραία μπορεί αυτό να το περιγράψει ο υμνωδός. Μια ευχή, μια προσευχή. Προσευχή όχι των χειλέων, αλλά προσευχή της καρδιάς:Ἥμαρτον εἰς σὲ Σωτήρ, ὡς ὁ ἄσωτος Υἱός, δέξαι με Πάτερ μετανοοῦντα, καὶ ἐλέησόν με ὁ Θεός.

“Τελώνης καί Φαρισαῖος, δυό ἄνθρωποι τῆς διπλανῆς μας πόρτας”

Γράφει ο Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου π. Θωμάς Ανδρέου, Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μ. Ιωαννίνων.

Τήν Κυριακή, στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα πού θά ἀκούσουμε στίς ἐκκλησιές μας, δυό πρόσωπα πρωταγωνιστοῦν μέσα στόν χῶρο τοῦ Ναοῦ. Δυό ἄνθρωποι τῆς διπλανῆς μας πόρτας πού καί σήμερα καί πάντοτε θά ὑπάρχουν ἀνάμεσά μας, ἕνας ἁμαρτωλός τελώνης πού ἐκπροσωπεῖ τά ἑκατομμύρια τῶν ἁμαρτωλῶν πού ἔζησαν, ζοῦν καί θά ζήσουν ἐπάνω στήν γῆ, καί ἕνας Φαρισαῖος, ἄνθρωπος τοῦ νόμου, εὐσεβιστής, πού νομίζει ὅτι ἔχει ἐξασφαλίσει τήν σωτηρία του!

Πρόκειται γιά ἕνα πολύ μικρό σέ ἔκταση κείμενο, μέσα στό ὁποῖο κρύβονται ὅμως μεγάλα καί ὑψηλά νοήματα.

Οἱ δυό αὐτοί ἄνθρωποι τῆς διπλανῆς μας πόρτας κάλλιστα μπορεῖ νά εἴμαστε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι. Ἴσως, τό πρόσωπο τοῦ ἑνός ἤ τοῦ ἄλλου νά εἶναι ὁ δικός μας καθρέπτης. Βρίσκονται καί οἱ δύο μέσα στόν Ναό. Ὁ ἕνας στό κέντρο τοῦ Ναοῦ στό σημεῖο ὅπου μποροῦν νά τόν δοῦν ἀλλά καί νά τόν ἀκούσουν ὅλοι ὅσοι βρεθοῦν μέσα σέ αὐτόν.

Ὁ Φαρισαῖος προσεύχεται ἐκφώνως: «εὐχαριστῶ σοί ὅτι οὐκ εἰμί ὥσπερ οἱ λοιποί των ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἤ καί ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δίς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι». Δεν λέει ψέματα! Αὐτά πού λέει τά πράττει. Εἶναι εὐσεβής, ἐλεήμων, ἄνθρωπος πού νηστεύει. Μέ ἔμφαση διακηρύσσει ὅλα ὅσα κάνει γιά τόν Θεό. Μέ τρόπο δεικτικό ξεχωρίζει τόν ἑαυτό του ἀπό τόν κρυμμένο σέ μιά γωνιά τοῦ Ναοῦ τελώνη, πού γονατιστός καί δακρυσμένος ψιθυρίζει μόνο μιά φράση: «ὁ Θεός, ἰλάσθητι μοί τῷ ἁμαρτωλῶ». Μία καί μόνο φράση πού συνοδεύεται ἀπό δάκρυα μετανοίας καί λυγμούς πού ἐφελκύουν τήν φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ.

Ἡ ἀνθρώπινη λογική, τά ἀνθρώπινα μάτια θά δικαίωναν τόν φαρισαῖο, καί ὁ ἴδιος ἐξάλλου αὐτό πίστευε, μιᾶς καί εἰσερχόμενος στόν Ναό ἀναζητᾶ ὄχι τήν δικαίωση ἀλλά τήν αὐτοδικαίωσή του! Εὐτυχῶς, ὅμως, πού ὁ Θεός οὔτε σκέπτεται ἀλλά οὔτε βλέπει μέ τά μάτια τῶν ἀνθρώπων.

Στά μάτια τῶν ἀνθρώπων ὁ εὐσεβής εἶναι ὁ Φαρισαῖος, ὁ ἄνθρωπος πού δείχνει νά ἀγαπᾶ τόν Θεό. Στήν πραγματικότητα ὅμως συμβαίνει τό ἀκριβῶς ἀντίθετο! Ὁ πραγματικά εὐσεβής καί δικαιωμένος στά μάτια τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ τελώνης! Καί τοῦτο, διότι ὁ Φαρισαῖος μπορεῖ νά ἀγαπᾶ τόν Θεό, ἀλλά ἀπαξιώνει τόν συνάνθρωπό του, αὐτοαπομονώνεται καί ἀπομονώνει ταυτόχρονά τους ἄλλους ἀνθρώπους. Δέν μπορεῖ νά φιλανθρωπήσει ἀπέναντι στόν συνάνθρωπό του καί μέ δεικτικό τρόπο τόν ἀπομακρύνει ἀπό τόν δικό του μικρόκοσμο, μέσα στόν ὁποῖο φαίνεται πώς κανείς ἄλλος δέν χωρᾶ ἐκτός ἀπό τόν ἴδιο. Ὑψώνει τόν ἑαυτό τοῦ ἐπικίνδυνα ἀπέναντι στόν Θεό. Ἀγνοεῖ ὅτι, «πᾶς ὁ ὑψῶν ἐαυτόν ταπεινωθήσεται, ὁ δέ ταπεινῶν ἐαυτόν ὑψωθήσεται».

Εὐτυχῶς, λοιπόν, γιά ἐμᾶς πού ὁ Θεός «σκέπτεται» τελείως διαφορετικά ἀπό τούς ἀνθρώπους. Γιατί στήν «λογική» του Θεοῦ, ἡ ἀνθρώπινη σωτηρία περνᾶ μέσα ἀπό τό πρόσωπο τοῦ ἄλλου, ἐκείνου πού πέφτει καί ταυτόχρονα σηκώνεται, ἐκείνου πού λαθεύει καί ταυτόχρονα μετανιώνει. Ἐκείνου πού ζητᾶ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ καί ὄχι τήν αὐτοδικαίωσή του! Ἐκείνου πού, κρυμμένος στό μισοσκόταδο τοῦ ναοῦ, δακρύζει καί στενάζει ἀναζητώντας τόν δρόμο τῆς σωτηρίας…

Η πιο δύσκολη λέξη στο ανθρώπινο λεξιλόγιο...

 

Γράφει ο Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου κ. Θωμάς Ανδρέου, Πρωτοσύγκελλος της Ι. Μ. Ιωαννίνων

Στην Κυριακή της Τυρινής, την τελευταία προ της εισόδου μας στην περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, κυριαρχεί η πιο δύσκολη λέξη στο ανθρώπινο λεξιλόγιο: Η συγνώμη.... Μπορεί το λεξιλόγιο του ανθρώπου να έχει εμπλουτισθεί διαχρονικά, με όρους και λέξεις που αποσαφηνίζουν ανθρώπινες καταστάσεις, επιστημονικά ευρήματα, τεχνολογικές ανακαλύψεις.

Όροι και λέξεις που μπορεί να θεωρηθούν διεθνείς, μία όμως, σε οιαδήποτε γλώσσα και αν ειπωθεί, δυσκολεύει τον εκφραστή της: η λέξη συγνώμη... Στην αυριανή ευαγγελική περικοπή, ο Κύριος πριν μιλήσει για την νηστεία, που ''είναι η μητέρα της υγείας, η παιδαγωγός της νεότητας, το στολίδι των γερόντων, η καλή σύντροφος των οδοιπόρων, ο πιστός συγκάτοικος αυτών που συνοικούν'', όπως τονίζει ο Μ. Βασίλειος,  ο ίδιος ο Κύριος λοιπόν, προτάσσει την συγνώμη! Δεν είναι τυχαίο αυτό.

Καμία χρησιμότητα δεν μπορεί να έχει η νηστεία, στον άνθρωπο εκείνο που πέφτει το βράδυ στο κρεββάτι του να κοιμηθεί, χωρίς να γνωρίζει αν θα ξυπνήσει την επομένη, έχοντας φωλιασμένη στην ψυχή του την κακία του προς τον αδελφό του. Σε εκείνον τον άνθρωπο που διστάζει να ζητήσει αλλά πολύ περισσότερο μεγαλόψυχα να δωρίσει την συγχώρεση!

Είναι η πλέον δύσκολη λέξη σε όλες τις γλώσσες του κόσμου! Και τούτον διότι ο άνθρωπος, αδυνατεί να αντιληφθεί την έννοια του λάθους στην ζωή του. Πραγματικά, αυτή η περίοδος μας δίνει μια μοναδική ευκαιρία αυτοκριτικής, μια εξαίσια ευκαιρία περισυλλογής και επανόρθωσης προς τον Θεό και προς τους ανθρώπους! Η νηστεία, είναι επακόλουθο της αυτογνωσίας μας και της επιλογής μας για μετάνοια. Υποβοηθά τον άνθρωπο, δεν τον σώζει! Δίκαια ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας τονίζει πως: ''τι όφελος έχουμε, όταν απέχουμε από πουλερικά και ψάρια, δαγκώνουμε όμως και κατατρώμε τους αδελφούς μας;'' Από το να κατασπαράξεις τον αδελφό σου, καλύτερα να μην νηστέψεις ποτέ!

Εισερχόμεθα λοιπόν σε μια μοναδική περίοδο κατά την οποία η εκκλησία μας δείχνει τον δρόμο για τον Γολγοθά και την Ανάσταση. Και ο δρόμος αυτός είναι ένας: Συγχώρεση! Αν δεν μπορείς να συγχωρέσεις τον άλλον, δεν έχεις το δικαίωμα να ζητάς την συγχώρεση του Θεού! Πολλές φορές, ο νόμος της συγχώρεσης λειτουργεί πέραν και μακράν του Χριστιανικού καθήκοντος.

Διάβασα προ ημερών μιαν συγκλονιστική υπόθεση συγχωρήσεως την οποίαν και καταθέτω. Στο Ιράν, μια αμιγώς μουσουλμανική χώρα, επικρατεί ο νόμος της αυτοδικίας. Ένας νέος καταδικάσθηκε σε απαγχονισμό για τον φόνο ενός φίλου του. Σύμφωνα με τα παραδεδεγμένα της χώρας αυτής έθιμα, ο καταδικασθείς για τον φόνο θα απαγχονιζόταν από τα χέρια των συγγενών του θύματος, δηλαδή τους γονείς του.

Μια μάνα μαυροντυμένη στέκει δίπλα στο ικρίωμα με τον φονιά να περιμένει τρέμοντας τον θάνατο... Δίπλα της ο σύζυγος της, ο πατέρας του θύματος. Απέναντι μια άλλη μάνα, η μάνα του φονιά που με λυγμούς περιμένει να παραλάβει μετ΄ ολίγον το άψυχο σώμα του παιδιού της από το ικρίωμα. Και τότε συμβαίνει κάτι αναπάντεχο. Οι γονείς του θύματος, συγχωρούν τον θύτη! Του χαρίζουν την ζωή και όχι μόνον αυτό! Με τα χέρια που έθαψαν το παιδί τους, με τα ίδια χέρια αφαιρούν την θηλιά από τον λαιμό του καταδικασμένου φονιά και τον απελευθερώνουν... Είναι συγκλονιστική η φωτογραφία που δείχνει δυο μάνες να θρηνούν αγκαλιασμένες... Την μάνα του φονευθέντος και την μάνα του φονιά...

Πολλές φορές λοιπόν, αλλόθρησκοι μας δείχνουν τον δρόμο της αληθινής συγχώρεσης! Μιας υπερβατικής συγχώρησης που δεν περιορίζεται σε θρησκευτικές παραδοχές αλλά αποτελεί βίωμα ζωής για κάποιους ανθρώπους! Ας ξεκινήσουμε λοιπόν την περίοδο της Μεγάλης και Αγίας Τεσσαρακοστής με μιαν μόνο πυξίδα: την συγνώμη! Μια πυξίδα ασφαλή, που από μόνη της μπορεί να μας δείξει τον δρόμο, την πορεία, που από την γη, οδηγεί στον Ουρανό! Καλή Τεσσαρακοστή, καλή δύναμη!